Prawo oświatowe jest pełne liczb: terminów, limitów, progów organizacyjnych i okresów, które wpływają na codzienną pracę szkoły. Część z nich dotyczy oceniania i klasyfikacji, część organizacji oddziałów i zajęć, a część dokumentacji, monitoringu, pomocy psychologiczno-pedagogicznej czy awansu zawodowego nauczyciela. Dobrze zebrane zestawienie takich liczb pomaga szybko sprawdzić, czy dana decyzja szkoły wynika z przepisu, statutu, czy wymaga dodatkowej zgody organu prowadzącego.
Liczby w ocenianiu i klasyfikacji uczniów
W ocenianiu szczególnie ważne są terminy związane z klasyfikacją, egzaminami i zastrzeżeniami do ocen. Uczeń może być nieklasyfikowany, jeżeli brak jest podstaw do ustalenia oceny z powodu nieobecności przekraczającej połowę czasu przeznaczonego na dane zajęcia. W przypadku egzaminów poprawkowych znaczenie mają także limity: jedna albo dwie negatywne roczne oceny klasyfikacyjne oraz dodatkowy termin wyznaczany, gdy uczeń z usprawiedliwionych przyczyn nie przystąpił do egzaminu w terminie podstawowym.
Nie każda liczba, którą szkoły stosują w ocenianiu, wynika wprost z ustawy. Dobrym przykładem jest popularny termin 30 dni przed radą klasyfikacyjną na poinformowanie o przewidywanych ocenach niedostatecznych lub nagannym zachowaniu. Taki termin może obowiązywać w danej szkole, ale powinien wynikać ze statutu, a nie z ogólnopolskiego przepisu ustawowego. To ważne rozróżnienie: część terminów jest ustawowa, część statutowa.
Limity uczniów w oddziałach i grupach
Ważne liczby w oświacie to nie tylko terminy. To także limity organizacyjne. W oddziale klas I–III szkoły podstawowej liczba uczniów wynosi co do zasady nie więcej niż 25. Rozporządzenie w sprawie szczegółowej organizacji publicznych szkół i publicznych przedszkoli przewiduje też regulacje dotyczące zwiększenia oddziału w określonych sytuacjach oraz liczebności oddziałów integracyjnych i specjalnych.
Osobną kategorią są limity przy podziale na grupy. W ramowych planach nauczania pojawiają się m.in. progi dotyczące informatyki, języków obcych, ćwiczeń laboratoryjnych, kształcenia zawodowego i wychowania fizycznego. Przykładowo przy informatyce w klasach IV–VIII podział na grupy jest powiązany z liczbą uczniów w oddziale oraz liczbą stanowisk komputerowych w pracowni.
Pomoc psychologiczno-pedagogiczna w liczbach
Przepisy bardzo konkretnie określają maksymalną liczbę uczestników niektórych zajęć organizowanych w ramach pomocy psychologiczno-pedagogicznej. Zajęcia rozwijające uzdolnienia mogą liczyć maksymalnie 8 uczestników, korekcyjno-kompensacyjne 5, logopedyczne 4, a zajęcia rozwijające kompetencje emocjonalno-społeczne co do zasady 10.
W rozporządzeniu w sprawie pomocy psychologiczno-pedagogicznej, w § 9, zapisano wprost: „Liczba uczestników zajęć nie może przekraczać 4” — w odniesieniu do zajęć logopedycznych. Ten przykład pokazuje, że niektóre liczby nie są jedynie zaleceniem organizacyjnym, ale konkretną granicą wynikającą z przepisu.
Monitoring, dokumentacja i rok szkolny
Niektóre liczby porządkują obowiązki dyrektora związane z bezpieczeństwem i dokumentacją. Prawo oświatowe wskazuje m.in. zasady przechowywania nagrań z monitoringu. Zgodnie z art. 108a ust. 4 nagrania zawierające dane osobowe szkoła „przechowuje przez okres nie dłuższy niż 3 miesiące od dnia nagrania”. Dyrektor ma również obowiązek poinformować uczniów i pracowników o wprowadzeniu monitoringu nie później niż 14 dni przed jego uruchomieniem oraz oznaczyć pomieszczenia i teren monitorowany nie później niż dzień przed uruchomieniem systemu.
Liczby pojawiają się także przy organizacji roku szkolnego: 1 września, piątek po 20 czerwca, ferie zimowe trwające 2 tygodnie, dodatkowe dni wolne czy termin poinformowania społeczności szkolnej o dniach wolnych. Te daty i limity są istotne nie tylko dla kalendarza pracy szkoły, ale także dla planowania rad pedagogicznych, egzaminów, klasyfikacji i organizacji opieki.
Obowiązek szkolny, obowiązek nauki i awans zawodowy
Ważne liczby dotyczą również statusu ucznia i nauczyciela. Prawo oświatowe w art. 35 ust. 1 stanowi: „Nauka jest obowiązkowa do ukończenia 18. roku życia”. Ten sam przepis określa także, że obowiązek szkolny rozpoczyna się z początkiem roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym dziecko kończy 7 lat.
W Karcie Nauczyciela liczby wyznaczają m.in. ścieżkę awansu zawodowego. Zgodnie z art. 9ca ust. 1 nauczyciel odbywa przygotowanie do zawodu „w wymiarze 3 lat i 9 miesięcy”. W określonych przypadkach okres ten może być krótszy, a przy ubieganiu się o stopień nauczyciela dyplomowanego znaczenie mają kolejne okresy pracy liczone w latach i miesiącach.
Lista ważnych liczb/terminów w oświacie, które powinien znać każdy nauczyciel
| Obszar | Liczba / termin | Co oznacza, czemu ważna i podstawa prawna |
|---|---|---|
| Ocenianie i klasyfikacja | Termin ze statutu, nie zawsze 30 dni | Nauczyciele i wychowawca informują ucznia i rodziców o przewidywanych rocznych ocenach klasyfikacyjnych oraz przewidywanej rocznej ocenie zachowania w terminie i formie określonych w statucie szkoły. Popularne „30 dni” nie wynika z jednego ogólnopolskiego przepisu, tylko może wynikać ze statutu danej szkoły. Podstawa prawna: art. 44g ust. 1 ustawy o systemie oświaty. |
| Ocenianie i klasyfikacja | 2 dni robocze | Termin na zgłoszenie zastrzeżeń, że roczna ocena klasyfikacyjna z zajęć edukacyjnych albo zachowania została ustalona niezgodnie z przepisami dotyczącymi trybu ustalania tej oceny. Podstawa prawna: art. 44n ust. 3 ustawy o systemie oświaty. |
| Ocenianie i klasyfikacja | 5 dni roboczych | Termin na zgłoszenie zastrzeżeń do oceny ustalonej w wyniku egzaminu poprawkowego. Podstawa prawna: art. 44n ust. 7 ustawy o systemie oświaty. |
| Ocenianie i klasyfikacja | Ponad 1/2 zajęć | Uczeń może być nieklasyfikowany, jeżeli brak jest podstaw do ustalenia oceny z powodu nieobecności ucznia przekraczającej połowę czasu przeznaczonego na dane zajęcia. Podstawa prawna: art. 44k ust. 1 ustawy o systemie oświaty. |
| Ocenianie i klasyfikacja | Dzień przed zakończeniem zajęć | Egzamin klasyfikacyjny przeprowadza się nie później niż w dniu poprzedzającym dzień zakończenia rocznych zajęć dydaktyczno-wychowawczych. Podstawa prawna: art. 44l ust. 2 ustawy o systemie oświaty. |
| Ocenianie i klasyfikacja | 1 albo 2 negatywne oceny | Od klasy IV szkoły podstawowej uczeń, który otrzymał jedną albo dwie negatywne roczne oceny klasyfikacyjne, może przystąpić do egzaminu poprawkowego. Podstawa prawna: art. 44m ust. 1 ustawy o systemie oświaty. |
| Ocenianie i klasyfikacja | Do końca września | Jeżeli uczeń z przyczyn usprawiedliwionych nie przystąpił do egzaminu poprawkowego w wyznaczonym terminie, dodatkowy termin wyznacza się nie później niż do końca września. Podstawa prawna: art. 44m ust. 3 ustawy o systemie oświaty. |
| Ocenianie i klasyfikacja | 1 raz w etapie edukacyjnym | Rada pedagogiczna może jeden raz w ciągu danego etapu edukacyjnego promować ucznia, który nie zdał egzaminu poprawkowego z jednych obowiązkowych zajęć edukacyjnych, jeżeli zajęcia te są realizowane w klasie programowo wyższej. Podstawa prawna: art. 44m ust. 6 ustawy o systemie oświaty. |
| Organizacja zajęć | 45 minut | Standardowy czas trwania godziny lekcyjnej. Podstawa prawna: § 10 ust. 1 rozporządzenia MEN w sprawie szczegółowej organizacji publicznych szkół i publicznych przedszkoli. |
| Organizacja zajęć | 30–60 minut | W uzasadnionych przypadkach zajęcia edukacyjne mogą trwać od 30 do 60 minut, przy zachowaniu ogólnego tygodniowego czasu zajęć. Podstawa prawna: § 10 ust. 1 rozporządzenia MEN w sprawie szczegółowej organizacji publicznych szkół i publicznych przedszkoli. |
| Oddziały i liczebność klas | 25 dzieci | Maksymalna liczba dzieci w oddziale przedszkola. Zasadę tę stosuje się także do oddziału przedszkolnego w szkole podstawowej. Podstawa prawna: § 5 ust. 1 oraz § 18 rozporządzenia MEN w sprawie szczegółowej organizacji publicznych szkół i publicznych przedszkoli. |
| Oddziały i liczebność klas | 25 uczniów | Maksymalna liczba uczniów w oddziale klas I–III szkoły podstawowej. Podstawa prawna: § 5 ust. 2 rozporządzenia MEN w sprawie szczegółowej organizacji publicznych szkół i publicznych przedszkoli. |
| Oddziały i liczebność klas | +2 uczniów | Oddział klas I–III może być zwiększony ponad 25 uczniów maksymalnie o 2 uczniów, jeżeli w trakcie roku szkolnego przyjmowany jest uczeń z obwodu szkoły. Podstawa prawna: § 5 ust. 3–5 rozporządzenia MEN w sprawie szczegółowej organizacji publicznych szkół i publicznych przedszkoli. |
| Oddziały integracyjne | 20 uczniów, w tym maksymalnie 5 z niepełnosprawnością | Maksymalna liczba uczniów w oddziale integracyjnym oraz specjalnym oddziale integracyjnym. Podstawa prawna: § 6 ust. 1 rozporządzenia MEN w sprawie szczegółowej organizacji publicznych szkół i publicznych przedszkoli. |
| Oddziały integracyjne | +2 uczniów z orzeczeniem | W oddziale integracyjnym można zwiększyć liczbę uczniów z niepełnosprawnością ponad 5 maksymalnie o 2, jeżeli uczeń uzyskał orzeczenie w trakcie roku szkolnego. Wymagana jest zgoda organu prowadzącego i zasięgnięcie opinii rodziców uczniów uczęszczających do tego oddziału. Podstawa prawna: § 6 ust. 2–3 rozporządzenia MEN w sprawie szczegółowej organizacji publicznych szkół i publicznych przedszkoli. |
| Oddziały specjalne | 4 uczniów | Maksymalna liczba uczniów w oddziale szkoły specjalnej dla uczniów z autyzmem, w tym z zespołem Aspergera. Podstawa prawna: § 6 ust. 6 pkt 1 rozporządzenia MEN w sprawie szczegółowej organizacji publicznych szkół i publicznych przedszkoli. |
| Oddziały specjalne | 4 uczniów | Maksymalna liczba uczniów w oddziale specjalnym dla uczniów z niepełnosprawnościami sprzężonymi, gdy jedną z nich jest niepełnosprawność intelektualna w stopniu umiarkowanym lub znacznym. Podstawa prawna: § 6 ust. 6 pkt 2 rozporządzenia MEN w sprawie szczegółowej organizacji publicznych szkół i publicznych przedszkoli. |
| Oddziały specjalne | 6 uczniów | Maksymalna liczba uczniów w oddziale specjalnym dla uczniów z niepełnosprawnościami sprzężonymi, z wyłączeniem uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym. Podstawa prawna: § 6 ust. 6 pkt 3 rozporządzenia MEN w sprawie szczegółowej organizacji publicznych szkół i publicznych przedszkoli. |
| Oddziały specjalne | 8 uczniów | Maksymalna liczba uczniów w oddziale specjalnym dla uczniów niesłyszących i słabosłyszących. Podstawa prawna: § 6 ust. 6 pkt 4 rozporządzenia MEN w sprawie szczegółowej organizacji publicznych szkół i publicznych przedszkoli. |
| Oddziały specjalne | 8 uczniów | Maksymalna liczba uczniów w oddziale specjalnym dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym. Podstawa prawna: § 6 ust. 6 pkt 5 rozporządzenia MEN w sprawie szczegółowej organizacji publicznych szkół i publicznych przedszkoli. |
| Oddziały specjalne | 10 uczniów | Maksymalna liczba uczniów w oddziale specjalnym dla uczniów niewidomych i słabowidzących. Podstawa prawna: § 6 ust. 6 pkt 6 rozporządzenia MEN w sprawie szczegółowej organizacji publicznych szkół i publicznych przedszkoli. |
| Oddziały specjalne | 12 uczniów | Maksymalna liczba uczniów w oddziale specjalnym dla uczniów z niepełnosprawnością ruchową, w tym z afazją. Podstawa prawna: § 6 ust. 6 pkt 7 rozporządzenia MEN w sprawie szczegółowej organizacji publicznych szkół i publicznych przedszkoli. |
| Oddziały specjalne | 16 uczniów | Maksymalna liczba uczniów w oddziale specjalnym dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu lekkim. Podstawa prawna: § 6 ust. 6 pkt 8 rozporządzenia MEN w sprawie szczegółowej organizacji publicznych szkół i publicznych przedszkoli. |
| Oddziały specjalne | 16 uczniów | Maksymalna liczba uczniów w oddziale specjalnym dla uczniów niedostosowanych społecznie albo zagrożonych niedostosowaniem społecznym. Podstawa prawna: § 6 ust. 7 rozporządzenia MEN w sprawie szczegółowej organizacji publicznych szkół i publicznych przedszkoli. |
| Oddziały specjalne | 5 uczniów | Maksymalna liczba uczniów w oddziale specjalnym dla uczniów z różnymi rodzajami niepełnosprawności wskazanymi w przepisie. Podstawa prawna: § 6 ust. 6 pkt 9 rozporządzenia MEN w sprawie szczegółowej organizacji publicznych szkół i publicznych przedszkoli. |
| Świetlica | 25 uczniów | Maksymalna liczba uczniów pod opieką jednego nauczyciela na zajęciach świetlicowych w szkole podstawowej ogólnodostępnej. Podstawa prawna: § 7 ust. 1 rozporządzenia MEN w sprawie szczegółowej organizacji publicznych szkół i publicznych przedszkoli. |
| Świetlica | 5 uczniów z niepełnosprawnością | W szkołach ogólnodostępnych i integracyjnych liczba uczniów z niepełnosprawnościami na świetlicy pod opieką jednego nauczyciela nie może przekraczać 5. Podstawa prawna: § 7 ust. 2 rozporządzenia MEN w sprawie szczegółowej organizacji publicznych szkół i publicznych przedszkoli. |
| Podział na grupy | Powyżej 24 uczniów — informatyka | W klasach IV–VIII szkoły podstawowej i w szkołach ponadpodstawowych podział na grupy na obowiązkowych zajęciach z informatyki jest obowiązkowy w oddziałach liczących więcej niż 24 uczniów. Grupa może liczyć maksymalnie 24 uczniów i nie może przekraczać liczby stanowisk komputerowych w pracowni. Podstawa prawna: § 7 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia ME w sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół. |
| Podział na grupy | Powyżej 24 uczniów — języki obce / język łaciński | W klasach IV–VIII i szkołach ponadpodstawowych podział na grupy jest obowiązkowy na obowiązkowych zajęciach z języków obcych nowożytnych lub języka łacińskiego, jeżeli oddział liczy więcej niż 24 uczniów. Grupa może liczyć maksymalnie 24 uczniów. Podstawa prawna: § 7 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia ME w sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół. |
| Podział na grupy | Powyżej 30 uczniów — ćwiczenia i laboratoria | Przy obowiązkowych zajęciach edukacyjnych z zakresu kształcenia ogólnego, jeżeli z programu wynika konieczność prowadzenia ćwiczeń, w tym laboratoryjnych, podział na grupy jest obowiązkowy w oddziałach liczących więcej niż 30 uczniów — na nie więcej niż połowie godzin tych zajęć. Podstawa prawna: § 7 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia ME w sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół. |
| Podział na grupy | Powyżej 30 uczniów — kształcenie zawodowe | Przy obowiązkowych zajęciach z zakresu kształcenia zawodowego, jeżeli z programu nauczania zawodu wynika konieczność prowadzenia ćwiczeń, w tym laboratoryjnych, podział na grupy jest obowiązkowy w oddziałach liczących więcej niż 30 uczniów. Podstawa prawna: § 7 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia ME w sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół. |
| Podział na grupy | 26 uczniów — wychowanie fizyczne | Obowiązkowe zajęcia wychowania fizycznego mogą być prowadzone w grupie oddziałowej, międzyoddziałowej, międzyklasowej, a w zespole szkół także międzyszkolnej, liczącej maksymalnie 26 uczniów. Podstawa prawna: § 7 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia ME w sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół. |
| Podział na grupy | Dziewczęta / chłopcy na WF | W klasach IV–VIII szkoły podstawowej i w szkole ponadpodstawowej wychowanie fizyczne może być prowadzone łącznie albo oddzielnie dla dziewcząt i chłopców, zależnie od formy zajęć. Podstawa prawna: § 7 ust. 4 rozporządzenia ME w sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół. |
| Podział na grupy | Minimum 5 uczniów w grupie | W oddziałach integracyjnych z co najmniej 3 uczniami z orzeczeniem oraz w oddziałach specjalnych podział na grupy na informatyce, językach oraz ćwiczeniach/laboratoriach jest obowiązkowy, ale grupa nie może liczyć mniej niż 5 uczniów. Podstawa prawna: § 7 ust. 2 rozporządzenia ME w sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół. |
| Podział na grupy | Zgoda organu prowadzącego | Jeżeli oddział nie przekracza progów liczebności określonych w przepisach, szkoła nadal może dokonać podziału na grupy na określonych zajęciach, ale za zgodą organu prowadzącego. Podstawa prawna: § 7 ust. 3 rozporządzenia ME w sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół. |
| Pomoc psychologiczno-pedagogiczna | 8 uczniów — zajęcia rozwijające uzdolnienia | Maksymalna liczba uczestników zajęć rozwijających uzdolnienia organizowanych w ramach pomocy psychologiczno-pedagogicznej. Podstawa prawna: § 7 rozporządzenia MEN w sprawie zasad organizacji i udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej. |
| Pomoc psychologiczno-pedagogiczna | 8 uczniów — zajęcia dydaktyczno-wyrównawcze | Maksymalna liczba uczestników zajęć dydaktyczno-wyrównawczych. Podstawa prawna: § 15 rozporządzenia MEN w sprawie zasad organizacji i udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej. |
| Pomoc psychologiczno-pedagogiczna | 5 uczniów — zajęcia korekcyjno-kompensacyjne | Maksymalna liczba uczestników zajęć korekcyjno-kompensacyjnych. Podstawa prawna: § 8 rozporządzenia MEN w sprawie zasad organizacji i udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej. |
| Pomoc psychologiczno-pedagogiczna | 4 uczniów — zajęcia logopedyczne | Maksymalna liczba uczestników zajęć logopedycznych. Podstawa prawna: § 9 rozporządzenia MEN w sprawie zasad organizacji i udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej. |
| Pomoc psychologiczno-pedagogiczna | 10 uczniów — kompetencje emocjonalno-społeczne | Maksymalna liczba uczestników zajęć rozwijających kompetencje emocjonalno-społeczne wynosi co do zasady 10, chyba że zwiększenie liczby uczestników jest uzasadnione potrzebami uczniów. Podstawa prawna: § 10 rozporządzenia MEN w sprawie zasad organizacji i udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej. |
| Pomoc psychologiczno-pedagogiczna | 10 uczniów — inne zajęcia terapeutyczne | Maksymalna liczba uczestników innych zajęć o charakterze terapeutycznym. Podstawa prawna: § 11 rozporządzenia MEN w sprawie zasad organizacji i udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej. |
| Pomoc psychologiczno-pedagogiczna | 45 minut | Godzina zajęć organizowanych w ramach pomocy psychologiczno-pedagogicznej trwa co do zasady 45 minut. W uzasadnionych przypadkach zajęcia mogą trwać krócej lub dłużej, przy zachowaniu ustalonego dla ucznia łącznego tygodniowego czasu tych zajęć. Podstawa prawna: § 16 ust. 1–2 rozporządzenia MEN w sprawie zasad organizacji i udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej. |
| Dokumentacja szkolna | 10 dni | W terminie 10 dni od zakończenia roku szkolnego dane dziennika elektronicznego zapisuje się jako dokument elektroniczny na informatycznym nośniku danych. Podstawa prawna: § 22 ust. 1 rozporządzenia MEN w sprawie sposobu prowadzenia dokumentacji przebiegu nauczania. |
| Monitoring szkolny | 3 miesiące | Nagrania z monitoringu szkolnego przechowuje się co do zasady nie dłużej niż 3 miesiące od dnia nagrania, chyba że przepisy odrębne albo prowadzone postępowanie wymagają dłuższego przechowywania. Podstawa prawna: art. 108a ust. 4 ustawy — Prawo oświatowe. |
| Monitoring szkolny | 14 dni | Dyrektor informuje uczniów i pracowników o wprowadzeniu monitoringu nie później niż 14 dni przed jego uruchomieniem. Podstawa prawna: art. 108a ust. 6 ustawy — Prawo oświatowe. |
| Monitoring szkolny | 1 dzień przed | Pomieszczenia i teren objęte monitoringiem trzeba oznaczyć nie później niż dzień przed uruchomieniem systemu. Podstawa prawna: art. 108a ust. 8 ustawy — Prawo oświatowe. |
| Rok szkolny | 1 września | Zajęcia dydaktyczno-wychowawcze rozpoczynają się w pierwszym powszednim dniu września. Jeżeli 1 września wypada w piątek albo sobotę, zajęcia rozpoczynają się w najbliższy poniedziałek po 1 września. Podstawa prawna: § 2 ust. 1 rozporządzenia MEN w sprawie organizacji roku szkolnego. |
| Rok szkolny | Piątek po 20 czerwca | Roczne zajęcia dydaktyczno-wychowawcze kończą się w najbliższy piątek po 20 czerwca, z wyjątkiem sytuacji wskazanej w przepisie. Podstawa prawna: § 2 ust. 1 rozporządzenia MEN w sprawie organizacji roku szkolnego. |
| Rok szkolny | Ostatni piątek kwietnia | Zajęcia w klasach programowo najwyższych m.in. liceów, techników i branżowych szkół II stopnia kończą się w ostatni piątek kwietnia. Podstawa prawna: § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia MEN w sprawie organizacji roku szkolnego. |
| Rok szkolny | 23–31 grudnia | Zimowa przerwa świąteczna trwa od 23 do 31 grudnia, a jeżeli 22 grudnia wypada w poniedziałek — od 22 do 31 grudnia. Podstawa prawna: § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia MEN w sprawie organizacji roku szkolnego. |
| Rok szkolny | 2 tygodnie | Tyle trwają ferie zimowe. Terminy ferii dla województw ogłasza minister właściwy do spraw oświaty i wychowania. Podstawa prawna: § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia MEN w sprawie organizacji roku szkolnego. |
| Rok szkolny | 31 sierpnia | Letnia przerwa wakacyjna trwa do 31 sierpnia. Podstawa prawna: § 3 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia MEN w sprawie organizacji roku szkolnego. |
| Dodatkowe dni wolne | 8 dni | Maksymalna liczba dodatkowych dni wolnych od zajęć dydaktyczno-wychowawczych w szkole podstawowej. Podstawa prawna: § 5 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia MEN w sprawie organizacji roku szkolnego. |
| Dodatkowe dni wolne | 10 dni | Maksymalna liczba dodatkowych dni wolnych m.in. w liceum, technikum, branżowej szkole I i II stopnia, szkole policealnej oraz centrum kształcenia zawodowego. Podstawa prawna: § 5 ust. 1 pkt 2–3 rozporządzenia MEN w sprawie organizacji roku szkolnego. |
| Dodatkowe dni wolne | 4 dni | Maksymalna liczba dodatkowych dni wolnych w szkole specjalnej przysposabiającej do pracy. Podstawa prawna: § 5 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia MEN w sprawie organizacji roku szkolnego. |
| Dodatkowe dni wolne | 30 września | Do tego dnia dyrektor informuje nauczycieli, uczniów i rodziców o dodatkowych dniach wolnych od zajęć dydaktyczno-wychowawczych. Podstawa prawna: § 5 ust. 3 rozporządzenia MEN w sprawie organizacji roku szkolnego. |
| Dodatkowe dni wolne | 31 grudnia | Termin poinformowania o dodatkowych dniach wolnych związanych z egzaminem zawodowym, jeżeli termin egzaminu został ogłoszony po 30 września. Podstawa prawna: § 5 ust. 4 rozporządzenia MEN w sprawie organizacji roku szkolnego. |
| Obowiązek szkolny i obowiązek nauki | 6 lat | Dziecko sześcioletnie ma obowiązek odbyć roczne przygotowanie przedszkolne. Podstawa prawna: art. 31 ust. 4 i 5 ustawy — Prawo oświatowe. |
| Obowiązek szkolny i obowiązek nauki | 7 lat | Obowiązek szkolny rozpoczyna się z początkiem roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym dziecko kończy 7 lat. Podstawa prawna: art. 35 ust. 2 ustawy — Prawo oświatowe. |
| Obowiązek szkolny i obowiązek nauki | 18 lat | Obowiązek nauki trwa do ukończenia 18. roku życia. Podstawa prawna: art. 35 ust. 1 ustawy — Prawo oświatowe. |
| Obowiązek szkolny | 31 sierpnia | Wniosek o odroczenie obowiązku szkolnego składa się nie później niż do 31 sierpnia w roku kalendarzowym, w którym dziecko kończy 7 lat. Podstawa prawna: art. 36 ust. 4–5 ustawy — Prawo oświatowe. |
| Uczniowie przybywający z zagranicy | 24 miesiące | Maksymalny okres dodatkowej bezpłatnej nauki języka polskiego dla ucznia przybywającego z zagranicy. Podstawa prawna: art. 165 ust. 7 ustawy — Prawo oświatowe. |
| Uczniowie przybywający z zagranicy | 12 miesięcy | Maksymalny okres korzystania przez ucznia przybywającego z zagranicy z pomocy osoby władającej językiem kraju pochodzenia ucznia. Podstawa prawna: art. 165 ust. 8 ustawy — Prawo oświatowe. |
| Stołówka szkolna | 1 gorący posiłek | Szkoła podstawowa ma obowiązek zapewnić uczniom możliwość spożycia jednego gorącego posiłku w ciągu dnia. Podstawa prawna: art. 106a ust. 1 ustawy — Prawo oświatowe. |
| Awans zawodowy nauczyciela | 3 lata i 9 miesięcy | Standardowy okres przygotowania do zawodu nauczyciela. Podstawa prawna: art. 9ca ust. 1 Karty Nauczyciela. |
| Awans zawodowy nauczyciela | 2 lata i 9 miesięcy | Skrócony okres przygotowania do zawodu nauczyciela w przypadkach określonych w Karcie Nauczyciela. Podstawa prawna: art. 9ca ust. 2 oraz art. 9ca ust. 4 Karty Nauczyciela. |
| Awans zawodowy nauczyciela | Koniec roku szkolnego w drugim roku przygotowania | Termin na złożenie przez nauczyciela deklaracji o zamiarze odbywania przygotowania do zawodu w skróconym wymiarze, jeżeli nauczyciel spełnia warunki określone w ustawie. Podstawa prawna: art. 9ca ust. 3 Karty Nauczyciela. |
| Awans zawodowy nauczyciela | Co najmniej 1/2 obowiązkowego wymiaru zajęć | Nauczyciel początkujący odbywa przygotowanie do zawodu, jeżeli jest zatrudniony co najmniej w połowie obowiązkowego wymiaru zajęć i posiada wymagane kwalifikacje. Podstawa prawna: art. 9a ust. 2 Karty Nauczyciela. |
| Awans zawodowy nauczyciela | 1 godzina miesięcznie / 4 godziny rocznie | Mentor umożliwia nauczycielowi początkującemu obserwację swoich zajęć: co najmniej 1 godzinę w miesiącu w pierwszym roku przygotowania oraz co najmniej 4 godziny w każdym kolejnym roku. Podstawa prawna: art. 9ca ust. 12 pkt 4 Karty Nauczyciela. |
| Awans zawodowy nauczyciela | 1 godzina zajęć | Nauczyciel odbywający przygotowanie do zawodu prowadzi zajęcia obserwowane m.in. przed dokonaniem oceny pracy oraz w ostatnim roku przygotowania przed komisją. Podstawa prawna: art. 9fa ust. 1 i 5 Karty Nauczyciela. |
| Awans zawodowy nauczyciela | 14 dni | Termin na złożenie wniosku o ponowne przeprowadzenie zajęć po negatywnej opinii komisji. Podstawa prawna: art. 9fa ust. 10 Karty Nauczyciela. |
| Awans zawodowy nauczyciela | 1 rok i 9 miesięcy | Dodatkowy okres przygotowania do zawodu nauczyciela w przypadkach określonych w Karcie Nauczyciela, m.in. po negatywnej opinii komisji albo niezdanym egzaminie na stopień nauczyciela mianowanego. Podstawa prawna: art. 9fa ust. 11 oraz art. 9g ust. 7b Karty Nauczyciela. |
| Awans zawodowy nauczyciela | 5 lat i 9 miesięcy | Co do zasady po takim okresie pracy od dnia nadania stopnia nauczyciela mianowanego nauczyciel może ubiegać się o stopień nauczyciela dyplomowanego. Podstawa prawna: art. 9ca ust. 6 Karty Nauczyciela. |
| Awans zawodowy nauczyciela | 4 lata i 9 miesięcy | Skrócony okres wymagany do ubiegania się o stopień nauczyciela dyplomowanego w przypadkach określonych w Karcie Nauczyciela. Podstawa prawna: art. 9ca ust. 7 Karty Nauczyciela. |
| Awans zawodowy nauczyciela | Ponad 30 dni nieobecności | Do okresów wymaganych w awansie nie wlicza się okresów nieobecności nauczyciela w pracy trwających nieprzerwanie dłużej niż 30 dni, z wyjątkiem urlopu wypoczynkowego. Podstawa prawna: art. 9ca ust. 9 Karty Nauczyciela. |
| Zatrudnianie nauczycieli | 11 miesięcy | Nauczyciel początkujący, który przepracował w szkole co najmniej 11 miesięcy i uzyskał co najmniej dobrą ocenę pracy, może zostać zatrudniony na czas nieokreślony na zasadach określonych w Karcie Nauczyciela. Podstawa prawna: art. 10 ust. 3a–3aa Karty Nauczyciela. |
| Zatrudnianie nauczycieli | 6 lat | Jeżeli nauczyciel nie uzyska stopnia nauczyciela mianowanego w ciągu 6 lat od rozpoczęcia przygotowania do zawodu, może mieć zawieraną kolejną umowę na czas określony w trybie wskazanym w Karcie Nauczyciela. Podstawa prawna: art. 10 ust. 3b pkt 2 Karty Nauczyciela. |
| Kształcenie specjalne | 2 razy w roku szkolnym | Zespół dokonuje okresowej wielospecjalistycznej oceny poziomu funkcjonowania ucznia co najmniej dwa razy w roku szkolnym. Podstawa prawna: § 6 ust. 9 rozporządzenia MEN w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych, niedostosowanych społecznie i zagrożonych niedostosowaniem społecznym. |
| Oddziały sportowe | 20 uczniów albo 14 uczniów za zgodą organu prowadzącego | Oddział sportowy prowadzi szkolenie sportowe co do zasady dla co najmniej 20 uczniów w oddziale w pierwszym roku szkolenia. Od 1 września 2025 r. przepis dopuszcza także utworzenie takiego oddziału dla co najmniej 14 uczniów, jeżeli zgodę wyrazi organ prowadzący szkołę. Podstawa prawna: § 2 ust. 2 rozporządzenia MEN w sprawie oddziałów i szkół sportowych oraz oddziałów i szkół mistrzostwa sportowego, w brzmieniu po zmianie z 2025 r. |
Liczby pomagają, ale nie zastępują przepisu
Zestawienie ważnych liczb w oświacie jest bardzo przydatne, ale powinno być traktowane jako mapa, a nie jako samodzielna podstawa działania. Przed podjęciem decyzji trzeba sprawdzić, czy dana liczba wynika z ustawy, rozporządzenia, statutu szkoły, arkusza organizacji czy zgody organu prowadzącego. Najbezpieczniej czytać liczby razem z ich podstawą prawną, bo dopiero wtedy wiadomo, czy mamy do czynienia z obowiązkiem, limitem, terminem, wyjątkiem czy rozwiązaniem pozostawionym szkole.
Źródła
- https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20250000881/T/D20250881L.pdf
- https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20170000059/U/D20170059Lj.pdf
- https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU19820030019/U/D19820019Lj.pdf
- https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20190000502/O/D20190502.pdf
- https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20240000781/O/D20240781.pdf
- https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20230001798/O/D20231798.pdf
- https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20230001211/O/D20231211.pdf
- https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=wdu19920360155

