Testy sprawnościowe z WF w szkołach: dla kogo są obowiązkowe i od kiedy

Testy sprawnościowe w szkołach nie są już wyłącznie wewnętrznym narzędziem nauczyciela wychowania fizycznego. Od roku szkolnego 2023/2024 zostały wpisane do systemowych rozwiązań dotyczących diagnozowania sprawności fizycznej uczniów, a od roku szkolnego 2025/2026 objęły także klasy I–III szkoły podstawowej. Ich celem jest diagnoza sprawności, a nie ocenianie ucznia z wychowania fizycznego.

Testy sprawnościowe od roku szkolnego 2023/2024

W pierwszym etapie obowiązkowe testy sprawnościowe wprowadzono dla uczniów klas IV–VIII szkoły podstawowej oraz uczniów szkół ponadpodstawowych: liceum ogólnokształcącego, technikum i branżowej szkoły I stopnia. Ministerstwo Sportu i Turystyki wskazało, że program Sportowe Talenty ruszył z początkiem roku szkolnego 2023/2024, a testy zostały wprowadzone do podstawy programowej dla tych grup uczniów.

Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe, art. 28 ust. 2a:

„W ramach obowiązkowego wymiaru zajęć wychowania fizycznego dla uczniów klas IV–VIII szkół podstawowych, szkół ponadpodstawowych, o których mowa w art. 18 ust. 1 pkt 2 lit. a–c, i szkół artystycznych realizujących kształcenie ogólne w zakresie klas IV–VIII szkoły podstawowej i liceum ogólnokształcącego, nauczyciel wychowania fizycznego przeprowadza, raz w ciągu roku szkolnego w każdej klasie, testy sprawnościowe określone w przepisach wydanych na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 1.”

Oznacza to, że w tych szkołach testy są elementem obowiązkowego wymiaru zajęć wychowania fizycznego. Przepis odnosi się również do szkół artystycznych realizujących kształcenie ogólne w zakresie klas IV–VIII szkoły podstawowej i liceum ogólnokształcącego.

Klasy I–III szkoły podstawowej od roku szkolnego 2025/2026

Od 1 września 2025 r. obowiązek przeprowadzania testów pojawił się także w podstawie programowej edukacji wczesnoszkolnej. Wynika to z rozporządzenia Ministra Edukacji z 21 lipca 2025 r., które weszło w życie z dniem 1 września 2025 r.

Rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 21 lipca 2025 r., załącznik, I etap edukacyjny – edukacja wczesnoszkolna:

„W każdym roku szkolnym w okresie od lutego do kwietnia nauczyciel przeprowadza testy sprawnościowe, które obejmują: (…)”

W przypadku klas I–III testy są osadzone w edukacji wczesnoszkolnej i w zajęciach ruchowych realizowanych jako element kształcenia zintegrowanego. Źródło nie wskazuje tu takiego samego mechanizmu ewidencji Sportowe Talenty, jaki został opisany w Prawie oświatowym dla uczniów klas IV–VIII i szkół ponadpodstawowych.

Kiedy przeprowadza się testy sprawnościowe

Aktualna podstawa programowa wskazuje okres od lutego do kwietnia. Wcześniejsze komunikaty ministerialne dotyczące roku szkolnego 2023/2024 mówiły o okresie marzec–kwiecień, natomiast obowiązujące rozwiązania programowe po zmianach z 2025 r. wskazują już szerszy przedział: od lutego do kwietnia.

Zakres testów obejmuje cztery próby: bieg wahadłowy 10 × 5 m, 20-metrowy wytrzymałościowy bieg wahadłowy według testu Eurofit, podpór leżąc przodem na przedramionach, czyli deskę, oraz skok w dal z miejsca. Te same próby zostały wskazane w podstawie programowej jako służące pomiarowi różnych aspektów sprawności fizycznej ucznia.

Wyniki testów a ocena z wychowania fizycznego

Najważniejsze rozróżnienie dotyczy diagnozowania i oceniania. Testy mają pomóc nauczycielowi rozpoznać mocne i słabsze strony sprawności fizycznej ucznia oraz planować dalszą pracę. Wyniki testów nie powinny być traktowane jako kryterium oceny z wychowania fizycznego.

Rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 21 lipca 2025 r., podstawa programowa wychowania fizycznego, warunki i sposób realizacji:

„Pomiary sprawności fizycznej nie mogą być kryterium oceny z przedmiotu wychowanie fizyczne, lecz powinny być wykorzystywane do wskazania mocnych i słabych stron sprawności fizycznej ucznia w celu planowania dalszego jej rozwoju.”

Dla dyrektora i nauczyciela oznacza to konieczność właściwego komunikowania celu testów uczniom i rodzicom. Nie są one sprawdzianem na ocenę, lecz narzędziem rozpoznania poziomu sprawności i planowania aktywności wspierających rozwój fizyczny ucznia.

Dane przekazywane do ewidencji Sportowe Talenty

W odniesieniu do uczniów klas IV–VIII szkół podstawowych, szkół ponadpodstawowych wskazanych w Prawie oświatowym oraz odpowiednich szkół artystycznych szkoła wprowadza do ewidencji Sportowe Talenty wyniki testów oraz datę ich przeprowadzenia. Wprowadzane są także dane dotyczące masy ciała i wzrostu ucznia, po uzyskaniu ich od uczniów albo rodziców niepełnoletniego ucznia.

Wyniki testów sprawnościowych są wprowadzane do ewidencji Sportowe Talenty w systemie dostępnym na stronie sportowetalenty.gov.pl. Ministerstwo Edukacji wskazuje, że szczegółowe informacje o ewidencji oraz obsłudze systemu znajdują się właśnie na tej stronie, a pytania dotyczące rejestracji szkół i wpisywania wyników testów należy kierować na adres kontaktowy systemu. Instrukcja dla osoby upoważnionej doprecyzowuje, że po zalogowaniu wyniki prób sprawnościowych wprowadza się w zakładce Próby sprawnościowe. Dotyczy to ewidencji prowadzonej dla uczniów objętych systemem Sportowe Talenty, czyli w szczególności klas IV–VIII szkół podstawowych i wskazanych szkół ponadpodstawowych.

Prawo oświatowe wskazuje również, że dane obejmujące masę ciała i wzrost są przekazywane szkole raz w ciągu roku szkolnego, co do zasady w postaci elektronicznej, chyba że szkoła określi inny sposób ich przekazywania.

Podsumowanie dla dyrektora i nauczyciela

Obowiązkowe testy sprawnościowe należy dziś rozpatrywać w dwóch porządkach. Od roku szkolnego 2023/2024 obejmują klasy IV–VIII szkoły podstawowej i wskazane szkoły ponadpodstawowe, a od roku szkolnego 2025/2026 także klasy I–III szkoły podstawowej. Przeprowadza się je raz w roku, obecnie w okresie od lutego do kwietnia. Ich podstawową funkcją jest diagnoza sprawności fizycznej ucznia, a nie wystawianie oceny z wychowania fizycznego.