To jedno z tych pytań, na które wiele osób odpowiada zbyt szybko. Nie ma przepisu, który dawałby uczniowi ogólne i bezwzględne prawo do poprawy każdej oceny bieżącej. W polskim prawie oświatowym trzeba tu odróżnić dwie rzeczy: zasady poprawiania ocen bieżących w trakcie roku oraz ustawowe procedury dotyczące rocznych ocen klasyfikacyjnych.
Kluczowy jest art. 44b ust. 10 ustawy o systemie oświaty. Ustawa mówi wprost: „Szczegółowe warunki i sposób oceniania wewnątrzszkolnego określa statut szkoły.” To bardzo ważny cytat, bo pokazuje, że ustawodawca nie rozpisał jednej, ogólnopolskiej procedury poprawy każdej oceny cząstkowej, tylko zostawił szkołom obowiązek uregulowania tego w statucie.
To oznacza, że jeżeli statut szkoły przewiduje możliwość poprawy wszystkich ocen bieżących, uczeń może z tego korzystać. Jeżeli jednak statut wprowadza ograniczenia, na przykład tylko do wybranych form sprawdzania wiedzy albo tylko do jednej poprawy w określonym terminie, to samo w sobie nie musi być sprzeczne z prawem. W tym obszarze to właśnie statut wykonuje ustawę, a nie z nią konkuruje. Dokument nadrzędny jest oczywiście ważniejszy, ale tutaj dokument nadrzędny właśnie przekazuje szkole kompetencję do ustalenia szczegółowych zasad.
Inaczej wygląda sytuacja przy ocenach rocznych. Ustawa wyraźnie nakazuje, aby uczniowie i rodzice byli informowani o warunkach i trybie otrzymania wyższej niż przewidywana rocznej oceny klasyfikacyjnej, a od negatywnej rocznej oceny klasyfikacyjnej z jednych albo dwóch obowiązkowych zajęć edukacyjnych uczeń może przystąpić do egzaminu poprawkowego. To są już mechanizmy ustawowe, których statut nie może wyłączyć.
Jeżeli więc statut szkoły ogranicza poprawianie każdej oceny bieżącej, trzeba najpierw sprawdzić, czy robi to jasno, równo wobec wszystkich uczniów i w granicach ustawy. Nie można natomiast statutem odebrać uczniowi praw, które wynikają wprost z przepisów wyższego rzędu. Uczeń ma też ustawowo zagwarantowane, że oceny są jawne, nauczyciel musi je uzasadnić, a sprawdzone prace pisemne i dokumentacja oceniania są udostępniane uczniowi lub rodzicom.
Najkrócej mówiąc: uczeń nie ma w ustawie zapisanego prawa do poprawy każdej oceny bieżącej, ale ma prawo do jasnych, zgodnych z prawem zasad oceniania zapisanych w statucie szkoły. Jeżeli statut coś ogranicza, nie oznacza to jeszcze automatycznie naruszenia prawa. Trzeba sprawdzić, czy szkoła reguluje sprawę w obszarze, który ustawa rzeczywiście pozostawiła do uregulowania wewnętrznego
Źródła:
- https://eli.gov.pl/api/acts/DU/2025/881/text/U/D20250881Lj.pdf
- https://eli.gov.pl/api/acts/DU/2024/737/text.html