Nowe przepisy o wypoczynku dzieci i młodzieży. Od 6 czerwca więcej uwagi na bezpieczeństwo nad wodą

Od 6 czerwca 2026 r. obowiązują nowe przepisy dotyczące organizacji wypoczynku dzieci i młodzieży. Zmiany koncentrują się przede wszystkim na bezpieczeństwie uczestników, zasadach korzystania z kąpielisk i miejsc okazjonalnie wykorzystywanych do kąpieli, organizacji kursów dla kadry wypoczynku oraz nowym wzorze karty kwalifikacyjnej uczestnika.

Dla szkół, nauczycieli i dyrektorów najważniejsze jest to, że przepisy nie są wyłącznie formalną korektą dokumentów. Dotykają obszarów, które przy organizacji kolonii, półkolonii, obozów, biwaków czy innych form wypoczynku mają bezpośrednie znaczenie dla bezpieczeństwa dzieci i młodzieży.

Bezpieczeństwo nad wodą jako główny kierunek zmian

Najmocniej zaakcentowana zmiana dotyczy korzystania przez uczestników wypoczynku z kąpielisk oraz miejsc okazjonalnie wykorzystywanych do kąpieli. Nowe przepisy doprecyzowują, że uczestnicy mogą korzystać z takich miejsc wyłącznie w godzinach ich funkcjonowania określonych w regulaminie.

Jeżeli regulamin nie wskazuje godzin funkcjonowania kąpieliska albo miejsca okazjonalnie wykorzystywanego do kąpieli, korzystanie z nich ma być możliwe wyłącznie od wschodu do zachodu słońca. To istotne doprecyzowanie, ponieważ przenosi uwagę z samego faktu obecności nad wodą na warunki, w jakich taka aktywność może się odbywać.

Z § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Edukacji z 27 maja 2026 r., w części dodającej § 5 ust. 1 pkt 7a:

„wyłącznie od wschodu do zachodu słońca”

Kierownik i wychowawca wypoczynku z konkretnymi zadaniami

Zmiany obejmują zarówno obowiązek zapewnienia właściwych warunków korzystania z obszarów wodnych, jak i obowiązek informacyjny wobec uczestników. Wychowawca wypoczynku ma zapoznać uczestników z regulaminem korzystania z wyznaczonego obszaru wodnego oraz poinformować ich o godzinach funkcjonowania kąpieliska lub miejsca okazjonalnie wykorzystywanego do kąpieli.

Z perspektywy organizacyjnej oznacza to, że sama zgoda na pobyt nad wodą nie wystarcza. Kadra wypoczynku powinna znać regulamin danego miejsca, sprawdzić godziny jego funkcjonowania i przekazać te informacje uczestnikom w sposób zrozumiały. Bezpieczeństwo nad wodą ma być elementem organizacji wypoczynku, a nie tylko reakcją na sytuacje ryzykowne.

Kursy dla kadry wypoczynku: wykłady mogą być zdalne, zajęcia praktyczne zostają stacjonarne

Nowelizacja porządkuje również sposób prowadzenia kursów na kierownika wypoczynku i wychowawcę wypoczynku. Program kursu ma być realizowany w formie wykładów oraz zajęć praktycznych. Wykłady mogą odbywać się stacjonarnie albo przy użyciu środków komunikacji elektronicznej.

Nie oznacza to jednak pełnego przeniesienia kursów do formuły zdalnej. Zajęcia praktyczne nadal muszą być prowadzone stacjonarnie. Przy wykładach realizowanych elektronicznie wymagane jest zapewnienie transmisji w czasie rzeczywistym oraz wielostronnej komunikacji, w której uczestnicy mogą wypowiadać się w toku wykładu.

Z § 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Edukacji z 27 maja 2026 r., w części dodającej § 8 ust. 1b:

„Zajęcia praktyczne są prowadzone w formie stacjonarnej.”

To rozwiązanie porządkuje model kształcenia kadry wypoczynku. Daje możliwość prowadzenia części wykładowej na odległość, ale pozostawia część praktyczną w formule bezpośredniej, co ma znaczenie przy przygotowaniu osób odpowiedzialnych za opiekę nad dziećmi i młodzieżą.

Nowa karta kwalifikacyjna uczestnika wypoczynku

Zmianie uległ również wzór karty kwalifikacyjnej uczestnika wypoczynku. Według informacji MEN dane zawarte w karcie mają pomagać w dopasowaniu formy wypoczynku do stanu zdrowia uczestnika, jego diety, uczuleń, chorób przewlekłych, przyjmowanych leków oraz innych istotnych potrzeb.

Nowy wzór obejmuje m.in. informacje o specjalnych potrzebach edukacyjnych uczestnika, stanie zdrowia, rozwoju psychofizycznym, stosowanej diecie oraz szczepieniach ochronnych. We wzorze wskazano przykładowe informacje, które mogą być ważne dla organizatora, takie jak uczulenia, choroba lokomocyjna, choroby przewlekłe, lista przyjmowanych leków, problemy z funkcjonowaniem w grupie czy lęki.

Dla szkół i organizatorów wypoczynku oznacza to konieczność uważnego korzystania z aktualnego wzoru karty. Dokument ma nie tylko charakter formalny, ale również organizacyjny i bezpieczeństwa. Dane przekazane w karcie mogą wpływać na sposób przygotowania opieki, żywienia, aktywności oraz wsparcia uczestnika podczas wypoczynku.

Karty przekazane przed wejściem w życie rozporządzenia

Rozporządzenie zawiera przepis przejściowy dotyczący wypoczynku letniego w 2026 r. Karty kwalifikacyjne uczestników obejmujące termin wypoczynku przypadający na okres ferii letnich w 2026 r., które zostały przekazane przed dniem wejścia w życie rozporządzenia, zachowują ważność.

Z § 2 rozporządzenia Ministra Edukacji z 27 maja 2026 r.:

„zachowują ważność”

To ważna informacja dla organizatorów, którzy rozpoczęli już procedury związane z wypoczynkiem letnim przed 6 czerwca 2026 r. Nowe przepisy nie unieważniają kart przekazanych wcześniej w sytuacji objętej przepisem przejściowym.

Co te zmiany oznaczają dla szkół i nauczycieli

Dla dyrektorów i nauczycieli zaangażowanych w organizację wypoczynku najważniejsze są trzy obszary: aktualizacja dokumentacji, przygotowanie kadry oraz procedury bezpieczeństwa nad wodą. Szczególnej uwagi wymagają regulaminy kąpielisk, godziny ich funkcjonowania oraz sposób informowania uczestników o zasadach korzystania z wyznaczonych obszarów wodnych.

Zmiany pokazują, że organizacja wypoczynku dzieci i młodzieży wymaga nie tylko zaplanowania programu, kadry i dokumentów, ale także precyzyjnego sprawdzenia warunków bezpieczeństwa. Od 6 czerwca 2026 r. przepisy wyraźniej opisują, czego należy dopilnować przy wypoczynku, zwłaszcza wtedy, gdy jego elementem jest pobyt nad wodą.