Centrum Nauki Kopernik szuka szkół do projektu ZBADAI

Centrum Nauki Kopernik prowadzi nabór szkół do projektu ZBADAI, w którym uczniowie i nauczyciele będą realizować interdyscyplinarne projekty badawcze z wykorzystaniem narzędzi sztucznej inteligencji. To propozycja dla szkół, które chcą rozwijać metodę badawczą, uczyć świadomego korzystania z AI i sprawdzić, jak nowe technologie mogą wspierać pracę z uczniami. Projekt jest realizowany w ramach przedsięwzięcia badAI ze środków Ministra Edukacji.

Dla jakich szkół jest projekt ZBADAI?

Do projektu poszukiwanych jest 100 szkół podstawowych i 100 szkół ponadpodstawowych. Szkoły podstawowe będą realizować działania w roku szkolnym 2026/2027, natomiast szkoły ponadpodstawowe w roku szkolnym 2027/2028. Nabór dla szkół podstawowych trwa od 13 maja do 14 czerwca 2026 r., a dla szkół ponadpodstawowych od 27 maja do 28 czerwca 2026 r.

Z komunikatu Ministerstwa Edukacji Narodowej z 21 maja 2026 r. wynika wprost, że: „Nauczyciele, którzy wezmą udział w projekcie przejdą również kurs AI”. Oznacza to, że udział szkoły nie ogranicza się do samego zgłoszenia uczniów do projektu badawczego, ale obejmuje także przygotowanie nauczycieli do pracy z narzędziami sztucznej inteligencji.

Jak ma wyglądać szkolna grupa badawcza?

W każdej zakwalifikowanej placówce powstanie grupa badawcza. Zgodnie z informacją Centrum Nauki Kopernik, w skład zespołu mają wejść dwie osoby reprezentujące kadrę nauczycielską oraz grupa co najmniej 15 uczniów. Ich zadaniem będzie przeprowadzenie jednego z interdyscyplinarnych szkolnych projektów badawczych.

Ze strony Centrum Nauki Kopernik, z sekcji Szkolny projekt badawczy, pochodzi zapis: „dwie osoby z kadry nauczycielskiej oraz co najmniej jedna grupa uczniów”. To ważna informacja organizacyjna dla dyrektorów, ponieważ projekt wymaga wcześniejszego wskazania nauczycieli, zaplanowania grupy uczniowskiej i zapewnienia warunków do pracy poza zwykłym rytmem lekcji.

Jakie warunki musi spełnić szkoła?

W naborze mogą brać udział szkoły publiczne i niepubliczne. Warunki udziału są określone organizacyjnie: szkoła powinna dysponować przestrzenią do realizacji dodatkowych zajęć projektowych, zapewnić dostęp do bezprzewodowego Internetu oraz przeznaczyć około 20 godzin zajęć pozalekcyjnych na działania projektowe. W przypadku szkół podstawowych dodatkowym warunkiem jest prowadzenie w roku szkolnym 2026/2027 kształcenia w klasach VI–VIII.

Te około 20 godzin dotyczy działań projektowych z uczniami, a nie całego zaangażowania nauczyciela. Osobno przewidziano pięciotygodniowy moderowany kurs AI, realizowany na Zintegrowanej Platformie Edukacyjnej, obejmujący siedem modułów tematycznych oraz sześć cotygodniowych spotkań online. Centrum Nauki Kopernik wskazuje, że na samodzielną pracę na platformie uczestnicy powinni przeznaczyć około 120 minut tygodniowo.

Co szkoła, nauczyciele i uczniowie mogą zyskać?

Projekt ZBADAI nie jest opisany jako konkurs z klasyczną nagrodą dla zwycięzców. Centrum Nauki Kopernik wskazuje jednak konkretne korzyści dla zakwalifikowanych szkół. Placówki mają otrzymać pakiet partnerski, czyli środki finansowe na realizację działań, w tym m.in. zakup sprzętu potrzebnego do wybranego projektu, wynagrodzenia nauczycieli oraz organizację wydarzenia podsumowującego.

W sekcji Co zyskują nauczyciele? Centrum Nauki Kopernik wskazuje również: „Wynagrodzenie za dodatkowe godziny pracy (20h)”. Dla dyrektora to istotny element planowania udziału szkoły, ponieważ udział nauczycieli ma obejmować działania wykraczające poza obowiązkowe godziny pensum.

Jakie projekty badawcze przewidziano dla szkół podstawowych?

Dla szkół podstawowych opublikowano cztery tematy projektów badawczych. Uczniowie mogą zajmować się m.in. badaniem wysp ciepła i chłodu w otoczeniu szkoły, wpływem mikroplastiku na wzrost roślin, oceną wiarygodności informacji w sieci oraz zależnościami między stylem życia, cechami somatycznymi, czynnikami psychologicznymi i poziomem zdrowia uczniów.

Wspólnym elementem tych tematów jest praca metodą badawczą: stawianie pytań, prowadzenie obserwacji lub pomiarów, analiza danych i wyciąganie wniosków. Narzędzia AI mają wspierać ten proces, m.in. w pracy z informacją, analizie danych i opracowywaniu wyników. Tematy dla szkół ponadpodstawowych mają zostać opublikowane wraz ze startem rekrutacji 27 maja 2026 r.

Dlaczego projekt ZBADAI może być ważny dla szkoły?

ZBADAI łączy dwa obszary, które coraz mocniej wpływają na codzienną pracę szkoły: metodę badawczą i odpowiedzialne wykorzystywanie sztucznej inteligencji. Dla uczniów może to być okazja do przejścia przez pełny proces badawczy, a dla nauczycieli — do zdobycia konkretnych kompetencji związanych z AI oraz pracy projektowej.

Dla dyrektora decyzja o zgłoszeniu szkoły powinna oznaczać ocenę możliwości organizacyjnych: dostępności nauczycieli, liczby zainteresowanych uczniów, warunków lokalowych, dostępu do Internetu oraz czasu potrzebnego na realizację działań. Projekt daje wsparcie merytoryczne i organizacyjne, ale wymaga też realnego zaangażowania szkoły.

Projekt ZBADAI może być dla szkoły sposobem na uporządkowane wejście w temat AI w edukacji. Nie chodzi jedynie o korzystanie z nowych narzędzi, ale o sprawdzenie ich w konkretnym procesie dydaktycznym: od pytania badawczego, przez pracę z danymi, po prezentację wyników. To propozycja szczególnie dla tych placówek, które chcą rozwijać kompetencje uczniów i nauczycieli w sposób zaplanowany, zespołowy i oparty na rzeczywistym działaniu.