Prezydent podpisał ustawę o małych szkołach. Co zmieni się po nowelizacji Prawa oświatowego?

Prezydent RP 2 kwietnia 2026 r. podpisał ustawę z 13 marca 2026 r. o zmianie ustawy – Prawo oświatowe oraz niektórych innych ustaw (druk sejmowy nr 2061). To ważna wiadomość dla samorządów, dyrektorów i rodziców, bo ustawa zmienia zasady dotyczące m.in. likwidacji szkół, organizacji sieci szkół oraz wykorzystania budynków oświatowych. Prezydent podpisał ustawę, ale nowe przepisy zaczną obowiązywać dopiero po jej ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw.

Nowelizacja ma przede wszystkim ułatwić dostosowanie sieci szkół do zmian demograficznych. Przewidziano możliwość szerszego wykorzystywania budynków szkolnych na potrzeby lokalnej społeczności, np. związane z opieką nad dziećmi do lat 3, polityką senioralną, kulturą, ochroną zdrowia czy aktywnością obywatelską, pod warunkiem że nie pogorszy to warunków funkcjonowania szkoły i bezpieczeństwa uczniów. W większości takich przypadków potrzebna będzie pozytywna opinia kuratora oświaty.

Ustawa wprowadza też zmiany organizacyjne dotyczące szkół podstawowych. Będzie możliwe funkcjonowanie szkół podstawowych obejmujących tylko klasy I–III, I–IV albo IV–VIII, jeśli uzasadniają to trudne warunki demograficzne lub geograficzne. Nowelizacja przewiduje również nowe rozwiązania dotyczące szkół filialnych oraz możliwość podporządkowania jednej szkole więcej niż jednej szkoły filialnej. To rozwiązania istotne zwłaszcza dla mniejszych gmin i terenów wiejskich.

Jedną z najbardziej odczuwalnych zmian będzie nowa procedura likwidacji szkoły. Nadal potrzebna będzie pozytywna opinia kuratora oświaty, ale ustawa wprowadza dodatkowo obowiązek przeprowadzenia konsultacji z rodzicami uczniów, a w przypadku uczniów pełnoletnich także z nimi samymi. Prezydent podkreślił też, że ustawa wprowadza sześciomiesięczny okres informowania o planowanych zmianach, takich jak likwidacja szkoły, co ma wzmocnić przejrzystość i głos rodziców w całej procedurze.

Nowelizacja przewiduje również kilka rozwiązań praktycznych dla codziennej organizacji pracy szkół. Małe szkoły podstawowe i szkoły prowadzące kształcenie specjalne, liczące do 70 uczniów, będą mogły organizować świetlicę także dla dzieci z oddziału przedszkolnego. Ustawa umożliwia też zapewnianie tym dzieciom podwieczorku oraz wprowadza do systemu oświaty szkoły podstawowe dwujęzyczne, przy czym pierwsza rekrutacja do takich szkół ma ruszyć na rok szkolny 2026/2027.

Zmienia się również zakres spraw, w których trzeba będzie uzyskiwać pozytywną opinię kuratora. Ustawa znosi taki wymóg m.in. przy zakładaniu bibliotek pedagogicznych, publicznych placówek doskonalenia nauczycieli, przekazywaniu szkół innym podmiotom czy ustalaniu sieci prowadzonych przez gminę publicznych przedszkoli i oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych. To oznacza mniej formalności w części spraw organizacyjnych, ale nie w tych najbardziej wrażliwych, jak likwidacja szkoły.

Najkrócej mówiąc: po podpisie Prezydenta wiadomo już, że zmiany wejdą do systemu prawa, ale dla szkół kluczowe będzie teraz śledzenie ogłoszenia ustawy i terminu wejścia jej w życie. Samorządy powinny już dziś analizować nowe zasady dotyczące sieci szkół, konsultacji z rodzicami i wykorzystania budynków szkolnych, bo to właśnie w tych obszarach skutki nowelizacji będą najbardziej praktyczne.

Źródła: