Ile dni urlopu ma nauczyciel w wakacje i czy dyrektor może wezwać go do szkoły?

Autor:Mockingbird

Urlopu nauczyciela zatrudnionego w szkole feryjnej nie ustala się tak, jak urlopu pozostałych pracowników — w wymiarze 20 albo 26 dni wynikającym z Kodeksu pracy. Karta Nauczyciela wiąże go wprost z okresem ferii szkolnych. W czasie wakacji nauczyciel korzysta więc z urlopu wypoczynkowego z mocy samego prawa, a dyrektor może zobowiązać go do wykonania ściśle określonych czynności — łącznie nie dłużej niż przez 7 dni. Poniżej wyjaśniam, jak te reguły wyglądają w praktyce w roku szkolnym 2025/2026 i gdzie przebiegają ich granice.

Urlop przypada w okresie ferii — i tylko w tym czasie

Punktem wyjścia jest art. 64 ust. 1 Karty Nauczyciela. Przepis dotyczy nauczycieli zatrudnionych w szkołach, których organizacja pracy przewiduje ferie szkolne — a więc przede wszystkim szkół podstawowych i ponadpodstawowych.

Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. — Karta Nauczyciela, art. 64 ust. 1:

„Nauczycielowi zatrudnionemu w szkole, w której w organizacji pracy przewidziano ferie szkolne, przysługuje urlop wypoczynkowy w wymiarze odpowiadającym okresowi ferii i w czasie ich trwania.”

Konstrukcja tego przepisu niesie dwie konsekwencje. Po pierwsze, urlop przysługuje w wymiarze odpowiadającym okresowi ferii; po drugie — w czasie ich trwania. Nauczyciel szkoły feryjnej nie składa zatem typowego wniosku urlopowego na lipiec i sierpień: urlop przypada mu z mocy samego przepisu, w okresie ferii zimowych i letnich. Warto dodać, że w szkole feryjnej wymiar tego urlopu nie zależy ani od stażu pracy, ani od wymiaru etatu — również nauczyciel zatrudniony na część etatu korzysta z pełnego okresu ferii.

Ile trwają wakacje nauczyciela w 2026 roku

W kalendarzu roku szkolnego 2025/2026 Ministerstwo Edukacji Narodowej wskazało, że zajęcia dydaktyczno-wychowawcze w szkołach kończą się w piątek 26 czerwca 2026 r., a ferie letnie trwają od 27 czerwca do 31 sierpnia 2026 r.

Na sam lipiec i sierpień przypadają łącznie 62 dni kalendarzowe. Całe ferie letnie, liczone od 27 czerwca do 31 sierpnia, obejmują 66 dni kalendarzowych. To właśnie ten okres jest — co do zasady — czasem letniego urlopu wypoczynkowego nauczyciela szkoły feryjnej.

Termin ferii letnich wynika z rozporządzenia, nie z decyzji szkoły

Data zakończenia zajęć i początku wakacji nie jest ustalana dowolnie — wynika z rozporządzenia w sprawie organizacji roku szkolnego. Zgodnie z nim zajęcia dydaktyczno-wychowawcze kończą się w najbliższy piątek po 20 czerwca; ponieważ w 2026 r. 20 czerwca wypada w sobotę, ostatnim dniem zajęć jest piątek 26 czerwca.

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 sierpnia 2017 r. w sprawie organizacji roku szkolnego, § 3 ust. 1 pkt 4:

„ferie letnie rozpoczynają się w dniu następującym po dniu zakończenia rocznych zajęć dydaktyczno-wychowawczych i kończą się z dniem 31 sierpnia.”

Rozporządzenie przewiduje przy tym jeden wyjątek: jeżeli czwartek bezpośrednio poprzedzający ów najbliższy piątek po 20 czerwca jest dniem ustawowo wolnym od pracy, zajęcia kończą się w środę. W 2026 r. sytuacja ta nie występuje, więc dniem zakończenia zajęć pozostaje piątek 26 czerwca.

Zakończenia zajęć nie należy też utożsamiać z końcem roku szkolnego w sensie organizacyjnym. Rok szkolny formalnie trwa do 31 sierpnia i do tego dnia trwają ferie letnie.

Czynności zlecane przez dyrektora — zamknięty katalog i limit 7 dni

Dyrektor nie dysponuje żadną swobodną pulą dni w czasie urlopu nauczyciela. Karta Nauczyciela wskazuje zamknięty katalog czynności, do których nauczyciela można zobowiązać w czasie ferii. Zawiera go art. 64 ust. 2, którego ostatnie zdanie ustanawia limit czasowy:

Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. — Karta Nauczyciela, art. 64 ust. 2:

„Czynności, o których mowa w pkt 1–3, nie mogą łącznie zająć nauczycielowi więcej niż 7 dni.”

Chodzi wyłącznie o trzy kategorie wymienione w pkt 1–3 tego samego ustępu: przeprowadzanie egzaminów; prace związane z zakończeniem roku szkolnego i przygotowaniem nowego; opracowanie szkolnego zestawu programów oraz udział w doskonaleniu zawodowym w określonej formie. Limit wynosi maksymalnie 7 dni łącznie, a nie 7 dni na każdą z tych kategorii.

Istotne — i często pomijane — jest to, że w powszechnie przyjmowanej wykładni siedmiodniowa pula odnosi się do całego okresu ferii w danym roku szkolnym, a więc obejmuje również ferie zimowe. Jeżeli część tych dni wykorzystano zimą, latem pozostaje ich odpowiednio mniej.

Nieprzerwany, co najmniej czterotygodniowy wypoczynek

Limit 7 dni to nie jedyne ograniczenie. Karta Nauczyciela gwarantuje nauczycielowi także prawo do nieprzerwanego, co najmniej czterotygodniowego urlopu wypoczynkowego.

Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. — Karta Nauczyciela, art. 64 ust. 4:

„W ramach ustalonego w ust. 1 wymiaru urlopu wypoczynkowego nauczyciel ma prawo do nieprzerwanego co najmniej czterotygodniowego urlopu wypoczynkowego.”

Oba przepisy trzeba czytać łącznie. Czynności zlecane w czasie ferii muszą zostać zaplanowane tak, aby nie przekroczyły łącznie 7 dni i jednocześnie nie naruszyły nauczycielowi minimalnego, czterotygodniowego okresu nieprzerwanego wypoczynku. Zadbanie o to spoczywa na dyrektorze, który te czynności zleca.

Czy w lipcu lub sierpniu dyrektor może „wezwać” nauczyciela na 7 dni?

Tak, ale wyłącznie w granicach art. 64 ust. 2 — i tylko do czynności tam wymienionych. Z konstrukcji przepisu wynika, że w wakacje dyrektor nie ma podstawy, by ogólnie zobowiązać nauczyciela do pozostawania „do dyspozycji” przez wybrane tygodnie. Katalog jest zamknięty, a jego realizacja ograniczona ustawowym limitem.

Jeżeli wszystkie te czynności zaplanowano na lipiec lub sierpień, to z 62 dni kalendarzowych przypadających na te miesiące zobowiązaniem można objąć co najwyżej 7 — a jeśli część limitu wykorzystano już podczas ferii zimowych, odpowiednio mniej. Pozostałe dni nie są „do dyspozycji dyrektora” w rozumieniu tego przepisu. Nie chodzi zatem o ogólną możliwość polecenia dowolnej pracy w wakacje, lecz o wąsko określony wyjątek od zasady urlopu.

Dyrektor, wicedyrektor i nauczyciele szkół nieferyjnych — odrębne zasady

Karta Nauczyciela odmiennie reguluje urlop kadry kierowniczej. Dyrektorowi i wicedyrektorowi, nauczycielowi pełniącemu inne stanowisko kierownicze, a także nauczycielowi, który przez co najmniej 10 miesięcy pełni obowiązki kierownicze w zastępstwie, przysługuje urlop w wymiarze 35 dni roboczych, ustalany w planie urlopów (art. 64 ust. 2a).

Ten sam wymiar obejmuje nauczycieli zatrudnionych w szkołach, w których nie przewidziano ferii szkolnych (art. 64 ust. 3). Rozróżnienie to ma znaczenie: zasada urlopu odpowiadającego okresowi ferii dotyczy wyłącznie nauczycieli szkół feryjnych, a nie wszystkich nauczycieli bez wyjątku.

Sytuacje szczególne, w których zasada wygląda inaczej

Powyższe reguły opisują sytuację typową — nauczyciela zatrudnionego przez cały rok szkolny, który wykorzystuje urlop w okresie ferii. Od tego schematu Karta Nauczyciela przewiduje odstępstwa, o których warto pamiętać.

Jeżeli nauczyciel nie wykorzysta urlopu w okresie ferii z przyczyn wskazanych w ustawie — m.in. z powodu choroby, urlopów związanych z rodzicielstwem czy urlopu dla poratowania zdrowia — przysługuje mu urlop uzupełniający w wymiarze do 8 tygodni (art. 66 Karty Nauczyciela). Osobne reguły dotyczą też nauczyciela zatrudnionego krócej niż 10 miesięcy (urlop w wymiarze proporcjonalnym) oraz rozliczenia urlopu przy ustaniu stosunku pracy (ekwiwalent). To jednak odrębne zagadnienia, wykraczające poza standardowy przebieg wakacji.

Podsumowanie

Nauczyciel szkoły feryjnej korzysta z urlopu wypoczynkowego w okresie ferii szkolnych, z mocy samego prawa. W 2026 r. ferie letnie trwają od 27 czerwca do 31 sierpnia (66 dni kalendarzowych), z czego na lipiec i sierpień przypadają 62 dni. Dyrektor może zobowiązać nauczyciela do czynności wymienionych w art. 64 ust. 2 Karty Nauczyciela, ale łącznie nie dłużej niż przez 7 dni w skali całego roku ferii — i tak, by zachować nauczycielowi nieprzerwany, co najmniej czterotygodniowy wypoczynek. Poza tym wąskim wyjątkiem wakacje pozostają czasem urlopu, a nie dyspozycyjności wobec pracodawcy.

Źródła

Udostępnij artykuł: