W szkołach podstawowych temat limitów uczniów wygląda inaczej w klasach I–III niż w klasach IV–VIII. W edukacji wczesnoszkolnej obowiązuje wyraźny limit ustawowy: oddział klasy I, II lub III co do zasady nie może liczyć więcej niż 25 uczniów. Przepisy przewidują jednak szczególne sytuacje, w których liczba ta może zostać zwiększona, np. gdy w trakcie roku do szkoły obwodowej trzeba przyjąć ucznia z urzędu.
To ważna informacja dla dyrektorów i rodziców, bo właśnie w klasach I–III limit jest najbardziej konkretny i najczęściej przywoływany. W praktyce oznacza to, że szkoła nie ma pełnej dowolności w tworzeniu bardzo licznych oddziałów na pierwszym etapie edukacyjnym. Ten limit ma chronić warunki nauki najmłodszych dzieci, dla których znaczenie mają nie tylko program, ale też organizacja pracy, kontakt z nauczycielem i bezpieczeństwo.
Inaczej wygląda sytuacja w klasach IV–VIII. Na tym etapie nie ma wprost określonego ogólnego ustawowego limitu liczby uczniów w oddziale, takiego jak w klasach I–III. Oznacza to, że liczebność klas starszych ustala organ prowadzący i szkoła w ramach organizacji pracy placówki, oczywiście z uwzględnieniem warunków lokalowych, kadrowych i bezpieczeństwa.
To właśnie tutaj pojawia się najwięcej nieporozumień. Część osób zakłada, że skoro w klasach I–III jest limit 25, to taki sam limit musi obowiązywać także w klasach IV–VIII. Tymczasem przepisy tego nie przewidują. Nie oznacza to jednak pełnej swobody, bo szkoła nadal musi organizować naukę w sposób zapewniający odpowiednie warunki realizacji zajęć, a przy niektórych aktywnościach obowiązują już odrębne limity dotyczące grup, podziałów lub organizacji konkretnych zajęć.
Dla szkół praktyczny wniosek jest prosty: w klasach I–III trzeba pilnować twardego limitu liczebności oddziału, a w klasach IV–VIII trzeba patrzeć szerzej na organizację pracy szkoły. Rodzice i nauczyciele powinni więc odróżniać „ustawowy limit uczniów w klasie” od ogólnych zasad organizacyjnych, które w starszych klasach dają szkole więcej swobody, ale jednocześnie nie zwalniają jej z odpowiedzialności za jakość i bezpieczeństwo nauki.
Źródła:
- https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20230002736/O/D20232736.pdf
- https://www.gov.pl/web/edukacja/wieksza-liczba-dzieci-w-oddziale-przedszkolnym-i-w-oddzialach-i-iii-szkoly-podstawowej—rozporzadzenie-podpisane
- https://sejm.gov.pl/Sejm9.nsf/InterpelacjaTresc.xsp?key=BN3K79
- https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2024/737/text.html
