Minister Edukacji skierowała do konsultacji i uzgodnień projekt rozporządzenia zmieniającego przepisy w sprawie wypoczynku dzieci i młodzieży. Z komunikatu MEN wynika, że celem zmian jest przede wszystkim podniesienie poziomu bezpieczeństwa uczestników kolonii i obozów. Sam resort ujął to krótko: „Proponowane rozwiązania mają realnie zwiększyć bezpieczeństwo dzieci i młodzieży na koloniach i obozach”. Na tym etapie nie chodzi jeszcze o obowiązujące prawo, lecz o projekt skierowany do dalszych prac.
Projekt zmian przepisów o wypoczynku dzieci i młodzieży jest jeszcze na etapie konsultacji
Punktem odniesienia dla projektowanych zmian pozostaje rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z 30 marca 2016 r. w sprawie wypoczynku dzieci i młodzieży, które nadal jest aktem obowiązującym. MEN poinformowało, że nowy projekt został 3 kwietnia 2026 r. skierowany do uzgodnień międzyresortowych i konsultacji publicznych, a termin tych konsultacji wyznaczono do 23 kwietnia 2026 r. To ważne rozróżnienie dla dyrektorów szkół i nauczycieli zaangażowanych w organizację wypoczynku: obecnie należy śledzić tok prac, ale nie wolno utożsamiać projektu z już obowiązującą zmianą prawa.
Zakaz kąpieli nocnych ma być wpisany wprost do przepisów
Najmocniej wybrzmiewającą propozycją jest jednoznaczny zakaz organizowania kąpieli nocnych. MEN wskazuje, że projekt wzmacnia wymogi bezpieczeństwa nad wodą i nakłada na kierownika wypoczynku obowiązek dopilnowania, aby uczestnicy korzystali z kąpieliska albo miejsca okazjonalnie wykorzystywanego do kąpieli wyłącznie w godzinach jego funkcjonowania określonych w regulaminie. Jeżeli takich godzin nie wskazano, korzystanie ma być dopuszczalne tylko w porze dziennej.
To nie jest zmiana o charakterze redakcyjnym. Z komunikatu MEN wynika wprost, że projekt ma ograniczyć sytuacje, które mogą zagrażać życiu lub zdrowiu dzieci i młodzieży uczestniczących w wypoczynku. Dla organizatorów oznacza to potrzebę bardzo precyzyjnego ułożenia zasad pobytu nad wodą i wyraźnego podporządkowania ich regulaminowi danego miejsca.
Nowe obowiązki wychowawcy dotyczą zasad korzystania z kąpieliska
Projekt nie zatrzymuje się na obowiązkach kierownika. Dodatkowe obowiązki mają objąć także wychowawcę wypoczynku. Zgodnie z informacją MEN wychowawca będzie zobowiązany do zapoznania uczestników z regulaminem korzystania z wyznaczonego obszaru wodnego, w szczególności z zasadami korzystania z kąpieliska i godzinami jego funkcjonowania. Gdy regulamin nie określa godzin działania kąpieliska albo miejsca kąpieli, wychowawca ma przekazać uczestnikom, że można z niego korzystać wyłącznie w porze dziennej.
Ta część projektu porządkuje odpowiedzialność za informowanie uczestników. MEN nie opisuje tego jako formalności, lecz jako rozwiązanie mające zapewnić dzieciom i młodzieży znajomość zasad bezpiecznego przebywania nad wodą. Dla kadry wypoczynku oznacza to, że kwestia bezpieczeństwa nad wodą ma być nie tylko uregulowana organizacyjnie, ale też jasno zakomunikowana uczestnikom.
Kursy dla kierowników i wychowawców: wykłady online, zajęcia praktyczne stacjonarnie
Projekt doprecyzowuje również zasady prowadzenia kursów dla kierowników i wychowawców wypoczynku. MEN wskazuje, że program kursu nadal ma obejmować wykłady i zajęcia praktyczne. Zmiana dotyczy formy realizacji wykładów: mają być dopuszczalne online, z wykorzystaniem środków komunikacji elektronicznej zapewniających kontakt w czasie rzeczywistym i możliwość zabierania głosu przez uczestników. Zajęcia praktyczne mają pozostać wyłącznie stacjonarne.
Znaczenie tej propozycji resort wyjaśnia wprost. Celem jest usprawnienie prowadzenia kursów, ale również wyeliminowanie nieprawidłowości polegających na organizowaniu całego kursu wyłącznie online. Dla podmiotów szkolących kadrę wypoczynku to sygnał, że projekt rozróżnia część teoretyczną i praktyczną nie tylko programowo, ale także organizacyjnie.
Nowy wzór karty kwalifikacyjnej uczestnika wypoczynku ma lepiej opisywać potrzeby dziecka
Istotną częścią projektu jest także nowy wzór karty kwalifikacyjnej uczestnika wypoczynku. Z komunikatu MEN wynika, że karta ma ułatwić organizatorowi podjęcie decyzji o zakwalifikowaniu dziecka do udziału w wypoczynku oraz dostosowanie jego formy do stanu zdrowia i potrzeb uczestnika. W projektowanym formularzu mają znaleźć się między innymi informacje o diecie, uczuleniach, chorobie lokomocyjnej, stale przyjmowanych lekach i ich dawkach, chorobach przewlekłych, a także o noszeniu aparatu ortodontycznego, okularów lub soczewek.
MEN podaje też, że nowa karta ma pozwolić uwzględnić potrzeby związane z problemami z wyrażaniem emocji, funkcjonowaniem w grupie, lękiem wysokości czy lękiem przed wodą. Jednocześnie w formularzu mają zostać wskazane przykładowe informacje istotne z punktu widzenia organizatora, z pozostawieniem możliwości wpisania innych ważnych danych o dziecku. To pokazuje, że projekt zmierza do szerszego, bardziej użytecznego opisu potrzeb uczestnika jeszcze przed rozpoczęciem wypoczynku.
Przepis przejściowy obejmuje ferie letnie 2026
Projekt zawiera również przepis przejściowy. MEN informuje, że karty kwalifikacyjne uczestników wypoczynku obejmujące termin wypoczynku przypadający na okres ferii letnich w 2026 r., przekazane przez organizatora rodzicom uczestników albo pełnoletnim uczestnikom przed dniem wejścia w życie rozporządzenia, zachowają ważność. To istotna informacja organizacyjna dla tych podmiotów, które rozpoczną przygotowania do letniego wypoczynku jeszcze przed zakończeniem procesu legislacyjnego.
Projekt zmian przepisów o wypoczynku dzieci i młodzieży nie zmienia dziś jeszcze obowiązków szkół i organizatorów, ale pokazuje wyraźny kierunek prac resortu: większy nacisk na bezpieczeństwo nad wodą, bardziej precyzyjne obowiązki kadry oraz dokładniejsze informacje o potrzebach uczestników wypoczynku. Dla dyrektorów szkół i nauczycieli oznacza to potrzebę uważnego śledzenia dalszego toku legislacyjnego, zwłaszcza przed organizacją wypoczynku w sezonie letnim 2026.
Źródła
- https://www.gov.pl/web/edukacja/projekt-zmian-przepisow-w-sprawie-wypoczynku-dzieci-i-mlodziezy
- https://eli.gov.pl/eli/DU/2016/452/ogl