Nowe podstawy programowe wychowania fizycznego podpisane przez Minister Edukacji – co zmienia się dla szkół

Minister Edukacji podpisała 22 lipca 2025 r. dwa rozporządzenia zmieniające podstawę programową kształcenia ogólnego w zakresie wychowania fizycznego. Zmiany obowiązują od 1 września 2025 r. i obejmują nie tylko szkołę podstawową, ale również szkoły ponadpodstawowe oraz szkołę policealną.

Podstawa programowa wychowania fizycznego obejmuje wszystkie etapy kształcenia

Z komunikatu MEN wynika, że nowa podstawa programowa wychowania fizycznego dotyczy uczniów klas I–III i IV–VIII szkoły podstawowej, liceum ogólnokształcącego, technikum, branżowej szkoły I i II stopnia oraz szkoły policealnej. To oznacza, że zmiana ma charakter systemowy i nie ogranicza się do jednego etapu edukacyjnego.

Dla dyrektorów i nauczycieli to istotny sygnał organizacyjny. Nowe przepisy nie dotyczą wyłącznie treści nauczania, ale porządkują także sposób patrzenia na wychowanie fizyczne jako element całościowego rozwoju ucznia – fizycznego, społecznego i zdrowotnego.

Nowa podstawa programowa wychowania fizycznego odchodzi od wąskiego myślenia o sprawności

MEN wskazuje, że nowa podstawa programowa kładzie nacisk na rozwój podstawowych umiejętności ruchowych, budowanie motywacji do aktywności oraz promowanie zdrowego stylu życia przez ruch i zabawę. Dokument odwołuje się przy tym do paradygmatu zdrowotnego i jakości życia, edukacji włączającej, edukacji w terenie, edukacji dla zrównoważonego rozwoju oraz bezpiecznego wykorzystywania technologii wspierających rozwój fizyczny i zdrowotny.

To przesuwa akcent z samego wykonywania ćwiczeń na szersze kompetencje ucznia: planowanie własnej aktywności, monitorowanie postępów, współpracę, bezpieczeństwo, relacje społeczne i świadome dbanie o zdrowie. W rozporządzeniach widać też wyraźne powiązanie wiedzy z działaniem, ponieważ wymagania szczegółowe łączą treści nauczania z konkretnymi umiejętnościami.

Kompetencyjne podejście do wychowania fizycznego ma znaczenie dla planowania pracy nauczyciela

W klasach IV–VIII oraz w szkołach ponadpodstawowych opis treści nauczania został oparty na podejściu kompetencyjnym. Cele kształcenia są powiązane z precyzyjnie określonymi umiejętnościami, a każde wymaganie szczegółowe odnosi się jednocześnie do wiedzy i praktycznego działania. MEN podkreśla również korelacje międzyprzedmiotowe, które mają wspierać bardziej zintegrowane planowanie nauczania.

Na uwagę zasługuje także rozróżnienie dotyczące klas VII–VIII i szkół ponadpodstawowych. W klasach VII–VIII szkoły podstawowej pojawia się fakultatywny dział pozwalający zapoznać uczniów z ćwiczeniami stosowanymi podczas rekrutacji do służb mundurowych i innych zawodów wymagających wysokiej sprawności fizycznej. W szkołach ponadpodstawowych ten dział ma już charakter obowiązkowy.

Testy sprawnościowe w wychowaniu fizycznym pozostają, ale nie mogą decydować o ocenie

Jednym z najbardziej konkretnych elementów nowych regulacji jest obowiązek przeprowadzania testów sprawnościowych. W klasach I–III szkoły podstawowej testy mają być przeprowadzane w każdej klasie, analogicznie jak wcześniej w przypadku uczniów klas IV–VIII. Rozporządzenia przewidują ich realizację w okresie od lutego do kwietnia. Obejmują one bieg wahadłowy 10 × 5 m, 20-metrowy wytrzymałościowy bieg wahadłowy według Eurofit, podporę przodem na przedramionach oraz skok w dal z miejsca.

Najważniejsze jest jednak to, że przepisy bardzo wyraźnie oddzielają diagnozowanie od oceniania. Rozporządzenia wskazują, że pomiary sprawności fizycznej służą rozpoznaniu mocnych i słabych stron ucznia oraz planowaniu dalszego rozwoju, a nie wystawianiu stopni. Pada wprost zdanie: „Nie mogą natomiast wpływać na oceny z wychowania fizycznego.”

Nowe przepisy wzmacniają obowiązek dostosowania zajęć do ucznia i warunków szkoły

Z rozporządzeń wynika, że zajęcia wychowania fizycznego mają obejmować różnorodne formy aktywności, dostosowane do wieku, zainteresowań, stanu zdrowia i poziomu sprawności uczniów. Zalecane jest częste prowadzenie zajęć na świeżym powietrzu oraz korzystanie, gdy to możliwe, także z zewnętrznych obiektów sportowych. Dokumenty akcentują również indywidualizację pracy nauczyciela, bezpieczeństwo, współpracę i rozwijanie kompetencji społecznych.

Dla szkół oznacza to potrzebę spokojnego przełożenia nowych zapisów na programy nauczania, organizację zajęć i sposób oceniania. MEN zapowiedziało także udostępnienie na Zintegrowanej Platformie Edukacyjnej komentarza metodycznego dla nauczycieli wychowania fizycznego, który ma ułatwić zrozumienie celów i założeń nowych rozwiązań.

Nowe podstawy programowe wychowania fizycznego nie sprowadzają się do korekty katalogu ćwiczeń. Z dokumentów wynika szersza zmiana: wychowanie fizyczne ma wspierać rozwój sprawności, zdrowia, samodzielności, relacji społecznych i trwałej motywacji do ruchu. Dla dyrektorów i nauczycieli to nie tylko nowy dokument programowy, ale także wyraźna wskazówka, jak ma wyglądać sens i organizacja szkolnego WF od roku szkolnego 2025/2026.

Źródła

Udostępnij artykuł: