Nowe kwalifikacje nauczycieli od 2026/2027. MEN pokazało projekt przepisów dla przyrody, zajęć praktyczno-technicznych i zdrowia seksualnego

Ministerstwo Edukacji Narodowej przedstawiło projekt rozporządzenia zmieniającego przepisy o szczegółowych kwalifikacjach wymaganych od nauczycieli. Zmiana ma związek z wprowadzeniem od roku szkolnego 2026/2027 nowych przedmiotów: przyrody, zajęć praktyczno-technicznych oraz edukacji zdrowotnej – zdrowia seksualnego. Dla dyrektorów szkół oznacza to przede wszystkim potrzebę sprawdzenia, kto — według projektowanych przepisów — będzie mógł prowadzić nowe zajęcia.

Projekt rozporządzenia jest na etapie konsultacji

Z komunikatu MEN wynika, że 2 czerwca 2026 r. projekt został przekazany do uzgodnień międzyresortowych, konsultacji społecznych i opiniowania. Oznacza to, że na moment publikacji komunikatu nie jest to jeszcze ogłoszone rozporządzenie, ale projekt aktu prawnego, który może mieć znaczenie dla planowania organizacji roku szkolnego 2026/2027.

W karcie projektu w Rządowym Centrum Legislacji wskazano, że wnioskodawcą jest Minister Edukacji, projekt ma numer 110 w wykazie prac legislacyjnych Ministra Edukacji, a jego status oznaczono jako otwarty. Podstawą prawną projektu jest art. 9 ust. 2 Karty Nauczyciela.

Z art. 9 ust. 2 ustawy – Karta Nauczyciela:

„określa szczegółowe kwalifikacje wymagane od nauczycieli”

To właśnie ten przepis daje ministrowi podstawę do uregulowania w rozporządzeniu szczegółowych wymagań kwalifikacyjnych dla nauczycieli poszczególnych przedmiotów i zajęć.

Kwalifikacje do nauczania przyrody od roku szkolnego 2026/2027

Projekt przewiduje, że kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela przyrody będą miały osoby, które ukończą studia pierwszego i drugiego stopnia, jednolite studia magisterskie albo studia podyplomowe w zakresie przyrody oraz będą posiadały przygotowanie pedagogiczne.

Jednocześnie projekt przewiduje drugą ścieżkę. Kwalifikacje do nauczania przyrody mają mieć również nauczyciele posiadający kwalifikacje do nauczania biologii, geografii, fizyki lub chemii. To ważna informacja organizacyjna dla szkół, ponieważ projekt nie ogranicza uprawnień wyłącznie do osób po studiach kierunkowych z przyrody.

Z art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy – Karta Nauczyciela:

„posiada wyższe wykształcenie z odpowiednim przygotowaniem pedagogicznym”

Ten fragment dobrze pokazuje ogólną zasadę, na której opierają się przepisy kwalifikacyjne: sama wiedza przedmiotowa nie wystarcza, jeżeli wymagane jest również przygotowanie pedagogiczne.

Zajęcia praktyczno-techniczne a kwalifikacje nauczycieli techniki

Drugim nowym przedmiotem wskazanym w komunikacie MEN są zajęcia praktyczno-techniczne. Projekt zakłada, że kwalifikacje do ich prowadzenia będą miały osoby, które ukończą studia pierwszego i drugiego stopnia, jednolite studia magisterskie albo studia podyplomowe w zakresie zajęć praktyczno-technicznych oraz będą posiadały przygotowanie pedagogiczne.

Projekt przewiduje także rozwiązanie istotne dla obecnych nauczycieli techniki. Kwalifikacje do prowadzenia zajęć praktyczno-technicznych mają mieć również osoby posiadające kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela techniki. Dla dyrektorów oznacza to, że przy analizie kadry nie należy patrzeć wyłącznie na nazwę nowego przedmiotu, lecz także na projektowane powiązanie go z dotychczasowymi kwalifikacjami nauczycieli techniki.

Edukacja zdrowotna – zdrowie seksualne jako odrębny zakres

Trzecia część projektu dotyczy edukacji zdrowotnej – zdrowia seksualnego. Według komunikatu MEN kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela tego przedmiotu będą posiadały osoby, które mają kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela edukacji zdrowotnej.

Jednocześnie MEN wskazało w komunikacie ważne rozróżnienie: projekt rozszerza katalog kwalifikacji do zajmowania stanowiska nauczyciela edukacji zdrowotnej o nauczycieli edukacji dla bezpieczeństwa i nauczycieli kształcenia obronnego, ale nie dotyczy to nauczycieli edukacji zdrowotnej – zdrowia seksualnego. To rozróżnienie może mieć znaczenie przy planowaniu obsady zajęć, ponieważ nie każda projektowana zmiana dotycząca edukacji zdrowotnej obejmuje automatycznie zdrowie seksualne.

Z § 3a ust. 3 rozporządzenia zmieniającego z 8 sierpnia 2025 r.:

„Zajęcia z edukacji zdrowotnej mogą być prowadzone przez dwóch lub więcej nauczycieli”

Ten przepis dotyczy edukacji zdrowotnej w obecnym stanie prawnym. W kontekście projektu na rok 2026/2027 istotne jest jednak to, że MEN wyraźnie odróżnia edukację zdrowotną od edukacji zdrowotnej – zdrowia seksualnego.

Edukacja obywatelska, edukacja zdrowotna i szkoły za granicą

Projekt nie ogranicza się wyłącznie do trzech nowych przedmiotów. MEN wskazało również doprecyzowanie wymagań dotyczących edukacji obywatelskiej. Zgodnie z komunikatem kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela edukacji obywatelskiej mają posiadać także nauczyciele wiedzy o społeczeństwie i nauczyciele historii.

Projekt przewiduje ponadto rozszerzenie katalogu kwalifikacji do zajmowania stanowiska nauczyciela edukacji zdrowotnej o nauczycieli edukacji dla bezpieczeństwa oraz nauczycieli kształcenia obronnego. Dodatkowo zapowiedziano zmianę dotyczącą nauczycieli w klasach I–III szkół podstawowych za granicą oraz nauczycieli języka polskiego w szkołach za granicą. Katalog ma zostać rozszerzony o osoby, które ukończyły studia pierwszego i drugiego stopnia albo jednolite studia magisterskie w zakresie glottodydaktyki lub nauczania języka polskiego jako obcego i posiadają przygotowanie pedagogiczne.

Dlaczego dyrektorzy powinni śledzić ten projekt

Dla dyrektorów szkół projekt ma znaczenie przede wszystkim kadrowe i organizacyjne. Dotyczy przedmiotów, które mają pojawić się od roku szkolnego 2026/2027, dlatego już na etapie projektowania przepisów może wpływać na analizę kwalifikacji nauczycieli, planowanie arkusza organizacyjnego oraz rozmowy z organem prowadzącym.

Nie należy jednak traktować projektu jako obowiązującego prawa. Do czasu ogłoszenia rozporządzenia w Dzienniku Ustaw szkoły powinny odróżniać zapowiedź legislacyjną od aktualnie obowiązujących przepisów. Najbezpieczniejsze podejście polega na monitorowaniu dalszego przebiegu prac legislacyjnych i sprawdzeniu ostatecznego brzmienia rozporządzenia po publikacji.

Projekt pokazuje kierunek zmian, ale ostateczne brzmienie będzie decydujące

Projekt rozporządzenia porządkuje kwalifikacje nauczycieli w związku z nowymi przedmiotami od roku szkolnego 2026/2027. Najważniejsze zmiany dotyczą przyrody, zajęć praktyczno-technicznych oraz edukacji zdrowotnej – zdrowia seksualnego, ale projekt obejmuje także edukację obywatelską, edukację zdrowotną i nauczanie w szkołach za granicą.

Dla szkół najważniejsze jest dziś precyzyjne odczytanie projektowanych ścieżek kwalifikacyjnych, bez rozszerzania ich poza treść komunikatu MEN. Ostateczne decyzje kadrowe powinny być podejmowane po sprawdzeniu finalnego, ogłoszonego tekstu rozporządzenia.