MEN wskazało priorytety na 2026/2027. W centrum reforma, relacje i zdrowie uczniów

Ministerstwo Edukacji Narodowej określiło podstawowe kierunki realizacji polityki oświatowej państwa na rok szkolny 2026/2027. To dokument istotny dla dyrektorów i nauczycieli, ponieważ wyznacza najważniejsze obszary pracy szkół i placówek w kolejnym roku szkolnym oraz wskazuje tematy, które będą powiązane z nadzorem pedagogicznym i planowaniem pracy szkoły.

Podstawowe kierunki polityki oświatowej 2026/2027 mają osiem obszarów

Komunikat MEN z 28 maja 2026 r. wskazuje osiem kierunków. Obejmują one zarówno wdrażanie zmian wynikających z Reformy26. Kompas Jutra, jak i działania wychowawcze, zdrowotne, cyfrowe, profilaktyczne, zawodowe oraz dydaktyczne. MEN opisuje te priorytety jako odpowiedź na aktualne wyzwania edukacyjne i społeczne.

W komunikacie Ministerstwa Edukacji Narodowej z 28 maja 2026 r. wskazano, że celem kierunków jest wspieranie szkół w tworzeniu środowiska, które „stawia wymagania, wspiera rozwój i zapewnia bezpieczeństwo uczniom”. To krótkie sformułowanie dobrze oddaje ogólną logikę dokumentu: szkoła ma jednocześnie podnosić jakość pracy, wspierać ucznia i wzmacniać bezpieczeństwo.

Reforma26. Kompas Jutra jako punkt odniesienia dla szkół

Pierwszy kierunek dotyczy wspierania przedszkoli i szkół we wdrażaniu zmian wynikających z Reformy26. Kompas Jutra. MEN ujmuje ten obszar jako działanie ukierunkowane na tworzenie szkoły wymagającej, wspierającej i przyjaznej rozwojowi ucznia. Nie jest to więc wyłącznie hasło organizacyjne, ale punkt odniesienia dla planowania pracy dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej.

Dla dyrektora szkoły oznacza to konieczność patrzenia na kierunki nie jako na osobny dokument, lecz jako na część szerszego procesu zmian. W planowaniu pracy szkoły istotne będzie powiązanie działań zespołów nauczycielskich, nadzoru pedagogicznego i doskonalenia zawodowego z tym, co MEN wskazało jako priorytetowe na rok szkolny 2026/2027.

Bezpieczeństwo, zdrowie psychiczne i relacje rówieśnicze

Znaczna część kierunków dotyczy bezpieczeństwa i dobrostanu uczniów. MEN wskazuje m.in. szkołę jako miejsce budowania odporności społecznej, kształtowania postaw patriotycznych, obywatelskich i prospołecznych oraz odpowiedzialności za bezpieczeństwo własne i innych. Obok tego pojawia się profilaktyka uzależnień behawioralnych, przeciwdziałanie przemocy rówieśniczej, wspieranie zdrowia psychicznego oraz pomoc w kryzysach psychicznych.

Ten zestaw priorytetów pokazuje, że działania wychowawcze nie powinny być traktowane jako dodatek do pracy szkoły. Kierunki MEN przesuwają akcent na spójne działania profilaktyczne, wychowawcze i pomocowe, w których ważne są zarówno relacje rówieśnicze, jak i reagowanie na sytuacje kryzysowe.

Edukacja zdrowotna, higiena cyfrowa i odpowiedzialne korzystanie z AI

Osobny kierunek poświęcono edukacji zdrowotnej. MEN wskazuje promowanie zdrowego stylu życia, aktywności ruchowej, odpowiedzialnych zachowań prozdrowotnych oraz udzielania pierwszej pomocy. W dokumencie pojawia się więc wyraźne połączenie edukacji zdrowotnej z konkretnymi kompetencjami ucznia, a nie tylko z ogólną promocją zdrowia.

Kolejny obszar obejmuje higienę cyfrową, aktywność off-line, bezpieczeństwo w sieci, krytyczne myślenie, odpowiedzialne korzystanie ze sztucznej inteligencji oraz wykorzystywanie Zintegrowanej Platformy Edukacyjnej. W komunikacie MEN kierunek ten został ujęty jako „Promowanie higieny cyfrowej i aktywności off-line”. Dla szkół oznacza to potrzebę łączenia edukacji cyfrowej z refleksją nad sposobem korzystania z technologii, Internetu i narzędzi opartych na AI.

Rozpoznawanie potrzeb uczniów i współpraca z rodzicami

Wśród kierunków MEN znalazło się rozpoznawanie potrzeb dzieci i młodzieży z wykorzystaniem oceny funkcjonowania w środowisku przedszkolnym i szkolnym. Dokument łączy ten obszar ze współpracą z rodzicami, pomocą psychologiczno-pedagogiczną i wychowaniem. Celem ma być spójność i skuteczność wsparcia udzielanego każdemu dziecku.

Ten kierunek ma znaczenie dla organizacji pomocy w szkole, pracy wychowawców, specjalistów i zespołów nauczycielskich. Podkreśla, że wsparcie ucznia powinno wynikać z rozpoznania jego funkcjonowania w środowisku szkolnym, a nie wyłącznie z formalnej dokumentacji czy pojedynczych interwencji.

Doradztwo zawodowe, kształcenie branżowe i praca projektowa

MEN wskazało także wspieranie podejmowania świadomych decyzji edukacyjno-zawodowych, ze szczególnym uwzględnieniem doradztwa zawodowego i promocji kształcenia zawodowego. W komunikacie pojawia się również upowszechnienie nowej oferty kształcenia zawodowego wypracowanej z branżami.

Ostatni kierunek dotyczy wspierania ciekawości i aktywności poznawczej uczniów. MEN łączy ten obszar z kształceniem interdyscyplinarnym, pracą projektową, ocenianiem kształtującym i informacją zwrotną. To ważny sygnał dla szkół, że priorytetem ma być nie tylko zakres przekazywanych treści, ale także sposób uczenia się ucznia i jakość informacji zwrotnej.

Kierunki polityki oświatowej a nadzór pedagogiczny

Znaczenie kierunków wynika nie tylko z komunikatu MEN, ale również z przepisów dotyczących nadzoru pedagogicznego. Zgodnie z art. 60 ust. 3 pkt 1 ustawy Prawo oświatowe minister właściwy do spraw oświaty i wychowania „ustala podstawowe kierunki realizacji polityki oświatowej państwa”.

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej w sprawie nadzoru pedagogicznego wskazuje natomiast w § 23 ust. 2, że plan nadzoru pedagogicznego dyrektora szkoły lub placówki jest opracowywany z uwzględnieniem m.in. podstawowych kierunków realizacji polityki oświatowej państwa. W § 23 ust. 1 tego rozporządzenia określono także termin przedstawienia planu nadzoru pedagogicznego — do 15 września roku szkolnego, którego dotyczy plan.

Podstawowe kierunki realizacji polityki oświatowej państwa na rok szkolny 2026/2027 warto więc potraktować jako dokument porządkujący najważniejsze akcenty pracy szkoły. Nie zastępuje on planów, programów i procedur obowiązujących w placówce, ale powinien być uwzględniany przy planowaniu nadzoru pedagogicznego, doskonalenia nauczycieli oraz działań wychowawczych, profilaktycznych i dydaktycznych.