Edukacja zdrowotna od 2026 roku: MEN kieruje projekty rozporządzeń do konsultacji

Ministerstwo Edukacji Narodowej skierowało do konsultacji publicznych projekty rozporządzeń dotyczące edukacji zdrowotnej oraz przedmiotu edukacja zdrowotna – zdrowie seksualne. Z komunikatu MEN z 22 maja 2026 r. wynika, że projektowane zmiany mają wprowadzić edukację zdrowotną jako przedmiot obowiązkowy oraz edukację zdrowotną – zdrowie seksualne jako przedmiot nieobowiązkowy od 1 września 2026 r.

Projekty rozporządzeń MEN skierowane do konsultacji publicznych

Do konsultacji publicznych i uzgodnień międzyresortowych skierowano pięć projektów rozporządzeń. Obejmują one podstawę programową dla szkoły podstawowej, szkół ponadpodstawowych i szkół branżowych, ramowe plany nauczania oraz sposób nauczania treści dotyczących wiedzy o życiu seksualnym człowieka, odpowiedzialnego rodzicielstwa, wartości rodziny, życia w fazie prenatalnej i świadomej prokreacji. Konsultacje mają potrwać — jak wskazano w komunikacie MEN — „do 11 czerwca br.”.

Dla dyrektorów szkół oznacza to przede wszystkim konieczność śledzenia nie tylko samego projektu podstawy programowej, ale również zmian w ramowych planach nauczania. To właśnie one przesądzą o organizacyjnym ujęciu nowych zajęć w tygodniowym rozkładzie zajęć, arkuszu organizacji i szkolnym planie nauczania.

Edukacja zdrowotna jako przedmiot obowiązkowy

Zgodnie z komunikatem MEN edukacja zdrowotna ma być realizowana obowiązkowo od 1 września 2026 r. w szkołach podstawowych w klasach IV–VIII, w wymiarze 1 godziny tygodniowo w każdej klasie. W szkołach ponadpodstawowych — liceum ogólnokształcącym, technikum i branżowej szkole I stopnia — przewidziano 2 godziny w cyklu kształcenia.

MEN wskazuje, że w podstawie programowej edukacji zdrowotnej pozostanie dziewięć z dotychczasowych dziesięciu działów tematycznych. Są to m.in. zdrowie fizyczne, aktywność fizyczna, odżywianie, zdrowie psychiczne, zdrowie społeczne, zdrowie środowiskowe, dojrzewanie w szkole podstawowej, Internet i profilaktyka uzależnień oraz system ochrony zdrowia w szkołach ponadpodstawowych. Projekt przewiduje także uzupełnienia, m.in. dotyczące wiedzy opartej na dowodach naukowych, higieny jamy ustnej, zdrowego nawadniania, chorób przewlekłych, granic osobistych, przemocy, phishingu i kradzieży tożsamości.

Edukacja zdrowotna – zdrowie seksualne jako osobny przedmiot

Drugim elementem projektowanych zmian jest przedmiot edukacja zdrowotna – zdrowie seksualne. Z komunikatu MEN wynika, że ma być on realizowany nieobowiązkowo od 1 września 2026 r. w szkołach podstawowych i ponadpodstawowych. W klasach IV–VI szkoły podstawowej przewidziano po 1 godzinie w roku szkolnym, w klasach VII–VIII po 2 godziny w roku szkolnym, a w szkołach ponadpodstawowych po 3 godziny w roku szkolnym w dwóch klasach.

Podstawą ustawową dla uregulowania sposobu nauczania tych treści pozostaje ustawa z 7 stycznia 1993 r. o planowaniu rodziny. Z art. 4 ust. 1 tej ustawy wynika: „Do programów nauczania szkolnego wprowadza się wiedzę o życiu seksualnym człowieka”. Z kolei art. 4 ust. 3 stanowi, że „Minister właściwy do spraw oświaty i wychowania ustali, w drodze rozporządzenia, sposób nauczania szkolnego”.

Spotkanie informacyjne dla rodziców i uczniów pełnoletnich

MEN wskazuje także projektowane rozwiązanie organizacyjne dotyczące spotkań informacyjnych. Nauczyciel prowadzący zajęcia edukacja zdrowotna – zdrowie seksualne wraz z wychowawcą ma, w każdym roku szkolnym przed rozpoczęciem realizacji tych zajęć, przeprowadzić co najmniej jedno spotkanie informacyjne z rodzicami uczniów niepełnoletnich oraz z uczniami pełnoletnimi.

Za organizację tych spotkań ma odpowiadać dyrektor szkoły. To istotna informacja organizacyjna, ponieważ projektowane przepisy nie ograniczają się do samej podstawy programowej. Dotykają również komunikacji szkoły z rodzicami i uczniami, a więc obszaru, który wymaga wcześniejszego zaplanowania w kalendarzu pracy szkoły.

Ramowe plany nauczania i inne zmiany organizacyjne

Projekt rozporządzenia w sprawie ramowych planów nauczania ma określić szczegółowy wymiar edukacji zdrowotnej w poszczególnych klasach i typach szkół. MEN zapowiada również zmiany doprecyzowujące dotyczące klas I–III szkoły podstawowej, m.in. w zakresie edukacji artystycznej, zajęć technicznych i informatycznych oraz wychowania fizycznego, jeżeli prowadzenie tych zajęć zostanie powierzone innym nauczycielom niż nauczyciel edukacji wczesnoszkolnej.

W komunikacie wskazano także inne projektowane zmiany: doprecyzowanie sposobu ustalania zajęć przyrody w klasach IV–VI, wymóg zestawienia dwóch godzin języka polskiego w bloku w klasach IV–VIII oraz zmianę nazwy przedmiotu edukacja dla bezpieczeństwa na kształcenie obronne od roku szkolnego 2027/2028.

Co dyrektor powinien obserwować na etapie konsultacji

Na tym etapie szkoły nie powinny traktować projektów jako przepisów obowiązujących. Są to projekty skierowane do konsultacji publicznych i uzgodnień międzyresortowych. Dla dyrektorów najważniejsze będzie śledzenie finalnego brzmienia rozporządzeń, zwłaszcza w zakresie wymiaru godzin, organizacji spotkań informacyjnych, obowiązkowości poszczególnych zajęć oraz zmian w ramowych planach nauczania.

Projektowane rozwiązania wyraźnie rozdzielają dwa obszary: obowiązkową edukację zdrowotną oraz nieobowiązkową edukację zdrowotną – zdrowie seksualne. To rozróżnienie powinno być podstawą dalszej analizy organizacyjnej w szkołach, zwłaszcza przy planowaniu arkusza organizacji, przydziału godzin i komunikacji z rodzicami.